Bruiloft in Europa

Altijd opnieuw keert zich dit ene beeld naar hem toe: het rokerig achterkamertje in Julius’ Stammkaffee waar hijzelf en de Weissensteins en nog een paar andere studenten rechtop staan tegenover Hermann Julius, die de eed voorzegt, welke zij herhalen met twee opgeheven vingers: ‘Ik zweer dat ik te allen tijde en onder alle omstandigheden mijn leider Hermann Ju-lius zal gehoorzamen en zijn bevelen uitvoeren, totdat hij mij van deze eed ontslaat. Bij ongehoorzaamheid onderwerp ik mij aan iedere straf die hij mij zal opleggen.’ De juridische student Daniël Jonathan is niet tevreden met deze eedsformule, hij plukt ze uiteen, past ze weer aan elkaar, speelt er een beetje mee, alles uit angst om zijn denkapparaat over te laten aan de andere Daniël Jonathan, de echte levende Daniël, die staat te wachten om de ene, grote cardinale vraag te itellen: ‘Waarom heb je eigenlijk die eed af gelegd?’ ‘Waarom heb je de eed afgelegd?’ Die vraag overstemt ten slotte zijn gonzend draaiende gedachten, nu moet ze worden beantwoord. ‘Omdat het tuig dat Walter het raam uitsmeet, een les moest hebben!’ Zeker, het was alleen een afweerorganisatie die Julius wilde stichten. ‘En toch hebben ze daarna Fritz Weissenstein te pakken gekregen!’ Inderdaad, dat is dus een reden te meer om revanche te nemen. ‘Maar dat kon toch ook wel zonder de eed aan Hermann Julius, waarom heb je je met huid en haar aan een ander overgegeven?’ Hier staakt, iedere keer opnieuw, Daniëls denkvermogen het werk. Hij heeft zich nu eenmaal overgegeven en daarmee uit. Een mens moet niet teveel vragen, de Weissensteins en hijzelf en al de anderen hadden niets te vragen toen ze Walters verbrijzelde ledematen van de keien beurden, ze konden alleen wat doen, samen doen, zo perfect mogelijk doen, opdat iets zo af

143