van de menschen —׳, als ze maar de tact hadden met je om te gaan. Dan offerde je alles voor ze op, dan hadt je alles voor ze over. Je was wel vaak hard in je drift, maar nooit lichtvaardig en nooit harteloos en nooit wreed —, eerder het tegendeel. En daarom doen mij die dingen zoon pijn, die ze nu van je zeggen. Ofschoon ik geloof, dat het wel je eigen schuld ook is, in zooverre, dat je den schijn niet vermijdt."
Ze zweeg onthutst, bang dat ze Ina in haar prikkelbare stemming misschien boos had gemaakt. Maar Ina antwoordde alleen kalm en mat.
„Natuurlijk zal het mijn eigen schuld wel zijn. Alles is immers „eigen schuld'' wat er gebeurt. En anders zoek je maar in een vorig leven, zeggen de theosofen. Zoo kom je wel klaar —, en het is altijd een bijzonder troostrijke gedachte."
„Hoe gaat het Egbert? Ik heb nog niet eens naar hem gevraagd!" lachte Josefine in een poging, Ina wat op te monteren.
„Goed."
„Kibbelen jelui nog zooveel..., als vroeger? Ik hoorde toen van zijn zuster ....''
„O neen, het is nu alles peis en vree. Geen kwaad woord, dat je meer hoort, een ideaal-huwelijk.''
„Och, Ina . ..." het klonk hulpeloos-wanhopig.
„Maar beste kind, zoo is het immers, wanneer je geen tuzie maakt en elkaar geen „glazen, kommen en borden" naar het hoofd gooit ? Of heb je ooit anders gezien ? Ze keek Josefine van terzijde aan *en voelde met dat die de oogen naar haar opsloeg, dat ze onedelmoedig was, dat ze Josefine voortdurend bezwaarde met dingen, die ze niet kon begrijpen en niet verwerken, die haar alleen verontrusten konden —, ook bemerkte ze, dat ze zich aan haar eigen bitterheid een wrangen roes dronk en niet geheel echt meer was in wat ze zei. Ze liet dan ineens dien toon van opgeschroefde bitterheid varen en sprak kalm en zacht:
„Ach, Fine, ze weten zoo weinig van mij ׳—, en ik weet ook eigenlijk zoo weinig van mijzelf. Iedereen meent, dat ik Om „liefde" uitgetrokken ben —, dat ik aan liefde alles opgeofferd heb —, aan liefde, die ook wel „hartstocht" genoemd wordt. Weet je nog wel, dat we op school leerden, dat hartstocht eigenlijk „een trekking van het hart" beduidt..., en nu het woord met „liefde" is vereenzelvigd, nu zou je mogen denken, dat niemand ooit een betere vervulling voor
.205