Een coquette vrouw

Zeg wat je bedoelt — of zeg liever maar niemendal, dat is nog het beste met het oog op je beminnelijke stemming,"

„Mijn stemming was den heelen dag uitstekend, en dat weet je, tot vijf minuten geleden. Maar jij hebt mij weer vergiftigd, zooals je mij altijd vergiftigt, met je pedanten, pompeusen, hersenloozen onzin. Zeg een dichter dat hij alle verzen van de wereld móet lezen en zorgvuldig het signalement van zijn liefste veranderen, voordat hij een liefdezang voor haar schrijven mag —, omdat misschien een ander al... zeg een schilder, dat hij geen bokkingen en geen citroenen meer mag schilderen, maar inktvissehen en de een of andere onbekende uitheemsche vrucht, omdat hij „iets nieuws" moet geven. Iets niéuws, iets nieuws —, haute nouveauté, als een winkelier, als een clown bij Carré. Alsof het in kunst niet juist ging om het ongerept persoonlijke, het subjectieve, het zelf-beleefde, alsof er iets anders belangrijk is dan eikeens diepste waarheid omtrent zichzelf, in zijn verhouding tot zichzelf, tot de menschen en tot .... tot de Oneindigheid. Alsof een kunstenaar iets anders kan dan over zichzelf spreken —, wat stompzinnige idioten hem dan verwijten —, maar dan zóó over zichzelf spreken, dat zijn eigen stem tegelijk de stem is van de oneindigheid-zelf, omdat hij immers alleen het algemeene, het eeuwige, het boven-persoonlijke van zichzelf uitspreekt —, daarnaar tenminste streeft, onbewust of bewust. Maar jij met je burgermans ontzag voor boeken, die je niet gelezen hebt en voor denkers, die je niet kent —, omdat die schrifturen en die boeken nu eenmaal „klassiek" zijn, omdat je je anders blameeren zou —, jij leutert maar, jij plappert maar, jij praat maar na. Alsof we bij mogelijkheid iets anders kunnen geven, dan wat in ons is. Alsof we een andere macht hebben dan naar beste kunnen oogsten en samenbinden, wat wij waarachtig niet zelf gezaaid hebben, maar de Geest, dien wij niet kennen —, en als dat dan „nieuw" is, dan is het omdat wij zelf altijd „nieuw" zijn, omdat de tijd altijd „nieuw" is, maar niet, omdat we vooraf „een beetje philosofie gestudeerd hebben."

„Ik meen toch wel eens gehoord te hebben," zei Egbert pompeus zelfgenoegzaam, met een smadelijk-toegeeflijk glimlachje, als tegen een kind dat doorslaat, „dat er nog zoo iets bestaat als „objectief denken." Maar een stommeling als ik kan zich daar natuurlijk in vergissen."

„Objectief denken!" riep Ina „ook alweer een woord, waarvan je zelf niet weet, wat je ermee bedoelt. Zoo als jij het stelt, kun je net zoo goed praten over „objectief eten"

.122