Sterrekinderen

hardop van verrassing: het is Frans!

Het begint met „Nous sommes”, en dat klinkt net als een themazinnetje, want op school heeft ze juist nog gehad van „j’ai - tu as - il a - nous avons - vous avez - ils ont” en ook nog van „je suis - tu es - il est - nous sommes - vous êtes - ils sont”, dus „nous sommes” is haar bekend genoeg. Gelukkig, dat ze juist de laatste tijd zo aan ’t leren is geslagen en zich daardoor alles herinnert, anders had het niets voor haar betekend.

„Nous sommes des juifs de Warschawa.”

Juifs is Joden, maar verder kan ze er niet uit wijs. Moeder halen, - die zal er wel alles van begrijpen, en die is tegenwoordig tóch al zo op leren uit. . .

In *t voorbijgaan ziet ze nog één zinnetje ergens anders alleen staan:

„Nous partirons pour 1’exchange.”

Partir is vertrekken, - dat weet ze nog van het lesje van de trein. Pour is voor. Nou ja, - moeder zal het: wel weten.

Ze is een beetje opgewonden om het bijzondere, als ze moeder meeneemt naar het huisje. Ze laat trots zien, dat het werkelijk Frans is, dat lesje daar op de muur.

„Misschien is het wel een militair geheim!” zegt ze nog tegen moeder. „En dan heb ik het ontdekt!”

Moeder leest het stil voor zich heen. Wat ze leest, is dit:

„Nous sommes des juifs de Warschawa. Tout le ghetto de Warschawa a été brûlé. Tout les juifs du ghetto ont été tués par le gaz ou le    .    Ils se sont défendus comme des héros.

Hommage à eux, qui sont nos frères, nos héros. Nous espérons partir pour l’exchange, pour Palestine.”*

„Ja,” zegt moeder hardop.

„Wat is het?” vraagt ze gespannen. Het succes is niet zo groot, als ze gehoopt had.

„Och . . . niets . . .,” zegt moeder dromerig. „Een beetje geschiedenis.”

„Franse geschiedenis?”

„Nee,” - moeder schudt langzaam het hoofd, - „nee, - Joodse.” * Wij zijn Joden van Warschau. Het hele getto van Warschau is verbrand. Alle Joden van het getto zijn gedood door gas of door (een onleesbaar woord Ze hebben zich als helden verdedigd. Eert hen, die onze broeders, onze helden zijn. Wij hopen voor uitwisseling naar Palestina te vertrekken.

192