zonder melk en suiker natuurlijk , maar je slikt er je droge boterham makkelijker mee door. Er is meer dan genoeg van; de meeste vrouwen gebruiken het voor de afwas, omdat het heet is, of om vlekken uit donkere jurken te maken. Er is geen heet water, dus die koffie komt goed te pas. Maar zondagmorgen vult moeder er haar thermosfles mee, die ze nog van thuis heeft meegenomen naar het vorige kamp en hierheen, en als vader dan ’s middags vrij heeft, en het is gelukt om op de kachel een aard-appeltaart te maken met kloddertjes jam er boven op, dan krijgen ze elk in hun kroes wat koffie met een klein scheutje melk er in van de melk, die het kleintje krijgt omdat ze nog geen drie jaar is. Ze zitten dan aan hun hoek van de lange tafel, elk met een stuk aardappeltaart vóór zich en met een kroesje koffie met melk, en ze vinden het bijna zo feestelijk en gezellig als het vroeger thuis is geweest.
Als vader héél erg uitgerust is, - moeder zegt altijd, dat hij wel moe zal zijn en dat ze hem met rust moeten laten, maar vader lacht haar meestal uit, - dan kruipen ze bij hem op schoot en vragen om verhaaltjes. Hij is vroeger schoolmeester geweest, maar nu moet hij mestwagens trekken en greppels graven. Toch vergeten schoolmeesters nooit, dat ze schoolmeester zijn geweest en verhaaltjes hebben verteld. Er komt altijd wel ergens een verhaal vandaan, dat ze nog niet kennen; het hindert ook niet, als ze het wèl kennen, maar dan moet hij erg oppassen, dat hij geen fouten maakt, want anders zullen zij het hem wel eens even beter vertellen.
Zó, op vaders schoot, met een verhaal en een stuk aardappeltaart en een kroes koffie met melk, bestaat er helemaal geen barak meer, en geen lawaai van andere mensen en geen gehuil van andere kinderen. Er bestaat alleen een tafel, zoals thuis, en muren, zoals van de kamer thuis, - en vader en moeder, zoals thuis. Zó op vaders schoot, steek je als een klein kind je duim in je mond en denkt, dat alles is zoals vroeger.
Iedere zondagmorgen staan ze tegen het eind van de werktijd voor het hek. Als ze de mensen van de schoenen op tijd terug zien komen, hebben ze een beetje hoop, dat de mannen van het buitenwerk, waar vader bij hoort, ook op tijd terug zullen komen. Dikwijls blijven ze uren langer weg, juist op zondag; dan
178