Adios companeros!

Zelfbeheer

'Beste Sal,' schreef Miranda, 'wij hopen alle twee dat je weer heel vlug gezond zal zijn. Martin verzoekt je zonder mankeren aan het feest van onze tante deel te nemen dat voor het eind van de maand is vastgesteld. Je moet absoluut zien wat voor dingen er gebeuren.'

Maar ik ging naar de dokter voor controle, kwam thuis en stortte opnieuw in. Blijvend herstel was uitgesloten als ik niet, althans tijdelijk, mijn politieke werkzaamheden staakte.

Eindelijk was er tijd om te lezen, en met afgunst ontdekte ik dat Lenin zich bezorgd maakte over kameraden die ziek waren geworden, ze als het ware koesterde, terwijl ik het gevoel had dat mijn ziekte als een misdaad werd beschouwd. In Trotsky's brieven, tijdens de Burgeroorlog geschreven, drong hij erop aan gewonde, ingestorte Rood-gardisten niet te vergeten, want eens waren het toch fameuze kerels, en ik had toch ook mijn best gedaan al die tientallen jaren. Mij scheen men nu niet meer te kennen. Toen kwam Max, maakte een babbeltje en vertrok. Een maand later was hij er weer. Hij gaf mij een gestencild, voor de beweging vervaardigd verslag van een bijeenkomst van de Europese leiding, met de mededeling: 'Kameraad Sal is hersteld en hervat zijn activiteit. Het bureau rekent erop dat hij aan de volgende bijeenkomst zal deelnemen.'

Als een geblinddoekte heb ik gereageerd op al die pogin-

216