Adios companeros!

gen om mij te dwingen, en mijn woede werd door wanhoop ingegeven.

Wanhoop. Ik heb het woord gevonden, want het vertrouwen dat ik eens in de Wereldpartij stelde, en de hoop die zij voor mij vertegenwoordigde, zijn verdwenen.

Er zijn nu drie Wereldpartijen van dezelfde naam: één geleid door Jacques cum suis, de andere door Jaime, de derde door James Burton, misschien intussen in nieuwe variaties. Het is te veel van het goede en getuigt van een verwarring, een gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel dat van revolutionaire leiders karikaturen maakt.

Ik weet dat jij er ook zo over denkt, Martin, en dat je tegenover de verscheurde Wereldpartij stelt: een internationale tendens van revolutionaire marxisten, die strijdt voor de verwezenlijking van het zelfbeheer in alle socialistische bewegingen en activiteiten, voor het communisme met een menselijk gezicht. Het kost mij geen moeite daarmee te sympathiseren, en toch doe ik niet meer mee. Ik ben haast letterlijk voor je door het vuur gegaan. Dat was niet leuk, maar het was voor de goede zaak.

Mijn eigen kameraden slaagden er ten slotte in wat de tegenstander niet gelukte: mij ziek te maken. Maar daarvoor ben ik niet, als jonge kerel destijds, lid geworden van de Wereldpartij. De strijd tegen de onderdrukking trok mij aan, en ik zal altijd aan de kant van de onderdrukten blijven staan. Ik zie duidelijk, zoals je het na onze invrijheidstelling zei, dat bij de ontwikkeling van de atoomwapens een Derde Wereldoorlog de mensheid met de ondergang bedreigt, en dat daartegen moet worden gestreden.

En toch doe ik niet meer mee. Ik kan me niet meer voegen naar de wil van mensen die zich voortdurend boven mij stellen, mij gebruiken als dit nuttig is, mij in een hoek trappen als het ze anders uitkomt. Daarvoor heb ik te veel geleden in mijn leven. Ook voor mij geldt het recht op zelfbeheer. Ik neem mijn lot in eigen handen.

217