Adios companeros!

ten worden geholpen. Wat had ik anders moeten doen? Niet helpen, net als degenen die er zich met een smoesje van af hebben gemaakt? Misschien heb ik te veel gewaagd. Toen het secretariaat zich in Nederland vestigde had ik ook kunnen proberen, elk risico uit de weg te gaan, voor de veiligheid van Martin. Alsof dat niet juist zijn grief was tegen het trio. Toch zijn Paul en Jacques geen lafaards, van Pietro weet ik te weinig, het lijkt echter wel alsof de beweging belangrijker voor ze is geworden dan haar doel. Als ik maar iets voor Martin kon doen...

Hoe zou Bep het nu maken, en de kinderen? Ze heeft het met mij heel ongelukkig getroffen. 'Het lijkt wel of je de onrust zelf opzoekt,' heeft ze me verweten toen ik naar La-tijns-Amerika ging. Ook de bourgeoisie heeft haar vrijwilligers, in het leger, bij de politie. Waarom de arbeidersbeweging dan niet? Een oorlog mag er nooit meer komen. Moet je dan met vechten stoppen omdat je getrouwd bent? Bep was erg flink toen de politie ons huis overviel. Ze zullen ons zeker jaren vasthouden. Ons. Martin ook? Als ze hem in hun poten hebben, tenminste. En hier laten. Ik kan alle schuld op me nemen op voorwaarde dat ze hem vrij laten. Alle schuld. Je weet niet eens waar we van worden beschuldigd. Wat kan dat schelen, als er met Martin maar niets gebeurt. Dat zou noodlottig zijn voor de beweging. En als eens de geschiedenis wordt geschreven, zal ook jouw verantwoordelijkheid daarvoor worden vastgesteld. Niet die van de anderen, die ons in de steek lieten toen het erop aankwam te helpen?

Steeds draaien mijn gedachten om die vraag heen: zal ik de schuld op mij nemen als ze Martin daarvoor vrijlaten? Ik kom er niet uit, en ik baad in het zweet. Kon ik maar met iemand overleg plegen. Intussen verstrijkt de tijd en god weet wat ze met Martin van plan zijn.

Nauwlettend gadegeslagen door een rechercheur rijg ik de

148