Hun lach klinkt van zo ver ...

Meestal zijn er tien mannen aanwezig. Men kan lid zijn van een vereniging, die Minjan-mannetjes uit voorraad verhuurt. Maar helaas vaak genoeg zegt de huisvader:

'We zijn maar met z'n negenen. Waar halen we Minjan vandaan ?'

Dan gaat het vrouwtje uit zo'n gezin even aan de deur staan. Komt er een joggie langs, donker van uiterlijk en naar schatting dertien jaar.

'Jongetje, wil jij een cent verdienen ? Kom dan even helpen als tiende man.'

En nu hééft Chris Schrikkel van Kattenburg een paar vriendjes, die niet blond maar donker van uiterlijk zijn. Ze getuigen naar waarheid, dat ze dertien jaar oud zijn, maar ze leggen de valse getuigenis af, dat ze Bar Mitzwah hebben gevierd, deze zwijnen in de synagoge. Het is een ernstige zaak, waarmee niet te spotten valt. Ze bootsen de gevoelens op bedriegelijke wijze na. Ze mummelen een beetje. Als de echte Minjan-mannetjes 'o-mijn-wie-o-mijn' zingen, neuriën zij mee, een achtste maat te laat. Maar als ze gesnapt worden, krijgen ze een stevig pak slaag; en het is verdiend.

'Geef hem een makke, noh, dat wil Minjan-mannetje en sjab-besgoi tegelijkertijd wezen, wat een schandaal!'

Het Kaddish gebed is een der schoonste gebeden. Het is, door de omstandigheden waarin het weerklinkt, tot barstens toe geladen met hoge gevoelswaarden. De mensen hadden dus gelijk, dat ■ze zo'n vlegel tuchtigden, die het heiligste verstoorde.

Maar waarom zouden we ons nu nog over die kwajongens kwaad maken ? Het is immers allemaal zo lang geleden, duizend jaar geleden. Chris en zijn kameraadjes hebben vele malen hun levens geriskeerd om Joden te

83