Hun lach klinkt van zo ver ...

avond de verdedigers van het neem- en eetrecht. Enkele verkondigers van deze revolutionnaire leer hebben eerst dat recht in de praktijk beoefend; daarna kregen ze in de lik ruimschoots gelegenheid om de verdedigende filosofie uit te broeden. Die verkondigen ze nu met grote kracht van overtuiging. Geboren politici, kunnen ze geen immorele daad verrichten zonder er een morele rechtvaardiging voor te hebben verzonnen. Maar de struikrovers-filosofie loopt zonder mankeren te pletter op het instinctieve verlangen naar een maatschappij van recht en orde, waarmee de bewoners van de Joodse buurten ter wereld zijn gekomen. Elke cel in hun lichamen weet al eeuwen lang, dat in de wildernis de zwakste het loodje legt. En wie is sinds twee duizend jaar altijd de verliezer geweest ? Nou ? Wie anders dan: het Jodenmannetje.

Eeuwen geleden had het goede volk der Zeven Provinciën hun gastvrijheid verleend. Hun en zovele anderen, die van huis en hof verdreven over de wereld doolden, totdat ze een rustige haven vonden in de binnenkreek tussen Dollard en Westerschelde.

Ze gingen het land liefhebben en de stad aan de Amstel verafgoden. Wanneer de Koningin in de stad was, stonden de deuren van de Synagoge wijd open. Binnen brandde de feestelijke verlichting. De stoet van open rijtuigen wachtte eerbiedig enkele seconden voor het bedehuis. De bewoners van de oude buurt stonden ontroerd te kijken, republikeinen en ko-ningsgezinden, anarchisten en liberalen. Het eerbewijs, dat het staatshoofd aan de Synagoge bracht, symboliseerde veiligheid en rechtszekerheid.

Ze sprongen te water om de brede stroom der staatkunde over te steken, zander dat ze wisten welk land zij op de andere oever zouden aantreffen. Maar juist die onzekerheid van het politieke waagstuk is het voorrecht

168