Hun lach klinkt van zo ver ...

DISPUTEN

De buurt is boordevol controverse. Orthodoxen kunnen hun bezwaren tegen de verderfelijke opvattingen der vrijen niet binnen de omheining van hun tanden houden. De socialisten zijn onderling in zoveel richtingen verdeeld, dat elke socialist minstens één stroming op zichzelf is. De Hoogduitse Joden leiden hun kerkelijk en organisatie-leven, de Portugese concentreren hun activiteit rondom de monumentale Synagoge, waar de kleine behuizingen binnen haar muren disputerende lieden herbergen. Rationalisten of devote vromen, onwetenden of geleerden, iedereen disputeert.

In vergaderzaaltjes worden de politieke en filosofische controverses in de week gezet. Deskundige sprekers draven op om de vuile was te schrobben, te boenen, te mangelen en droog toegeslagen op te bergen voor het nageslacht. Op het Weesperplein concurreren twee grote complexen zalen op honderd meter afstands recht tegenover elkaar. Op de ene hoek van de Nieuwe Achtergracht liggen de marmeren zalen van Concordia. In de kelder zijn clublokaaltjes, de zaal op de begane grond is altijd druk bezet, één hoog liggen zalen, tot het dak toe wordt vergaderd. De Beurs van de Diamanthandel staat zwaar op de andere hoek van de gracht. Overdag buigen de handelaars en makelaars zich gespannen over de partijbriefjes met ruw of geslepen. In de kantoren zit aan de straatkant de baas, in de achterkamers meppen de snijdsters de snijstokken met de kostbare steentjes tegen elkaar, 's Avonds is de beurszaal ontruimd. Dan davert het geweld van massale meetings met wel

143