Het kleine land en zijn groote schoonheid

hebben. Zoo zal de aanblik eener straat zeer kunnen lijden, indien de oude bestrating van blauwe keien en kleurige klinkers vervangen wordt door een grauwen asfaltvloer en met ijzig-grijze tegels geplaveide verhoogde voetpaden. Het verlies van het oude bescheiden kleurenspel heeft dan gewoonlijk een nadeelige uitwerking op het straatbeeld. Een slecht gekozen kleur voor een ijzeren brugleuning kan de schoonheid van het grachtbeeld schaden. Een fraaie straat of een statig plein kan bedorven worden door een leelijken, op een in het oog loopend punt geplaatsten telefoon-toren.

Zoo is er meer. Doch de ergste bezoedeling van het stadsbeeld veroorzaken de hedendaagsche reclame-middelen. Ook in oude tijden poogden winkeliers en andere neringdoenden de aandacht van het publiek te trekken door middel van uithang-teekens en ook hadden vele bedrijven hunne emblemen, met welke de huizen, waarin zij uitgeoefend werden, gekenmerkt waren. Zoo vertoonden de herbergen gewoonlijk op elk der beide deurkozijnen een vaatje, op welke de woorden „vrij-wijn”. De apothekers en drogisten vertoonden (vertoonen hier en daar nog) hunne gapers. De tabakswinkeliers bevestigden een houten afbeelding van een vlecht brandende varina boven de deur en de vischhandelaars hingen, als de nieuwe haring in het land was, een ijzeren kroon, waarin een met linten gesierde effigie van dit vischje zweefde, aan de pui. Bijna alle winkels en bedrijven kondigden zich bij het publiek aan door middel van tegen den gevel bevestigde, of over de straat uitstekende borden, meestal op primitieve, doch ook wel fraaie wijze beschilderd met op de nering betrekking hebbende voorstellingen en zeer vaak voorzien van toelichtende versregels — want onze voorouders konden het zelden buiten rijmelarij stellen. Oude afbeeldingen leeren ons, hoe levendig de straten, aldus gestoffeerd, er in die dagen uitzagen en dat deze stoffage het stadsbeeld geenszins schaadde, het veeleer verlevendigde en verfraaide.

Zooals het voorheen was, is het ook nu. Doch met eenig verschil. Er zijn geen gilden meer, die het bedrijfsleven regelen. Het uitoefenen van beroepen en bedrijven is vrij; elk ambacht, iedere nering staat open voor elkeen. Een der gevolgen van dezen toestand is, dat het aantal voortbrengers en winkeliers van allerlei formaat buitensporig groot is, dat er tusschen hen scherpe concurrentie is en zij dus de wanhopigste pogingen moeten doen om het publiek naar hunne zaken te trekken. Bovendien bedienen groote fabrikanten van margarine, van

122