Het kleine land en zijn groote schoonheid

tabaksproducten, van automobielen, van gloeilampen en radiotoestellen, van zeep, en wat dies meer zij, zich van allerlei reclame-middelen, dienstig om de aandacht van het publiek voor hunne voortbrengselen geen oogenblik te laten verflauwen.

Het gevolg van een en ander is, dat onze steden en dorpen vervuld zijn van en behangen zijn met eindelooze vormen van reclamemiddelen en -toestellen, die gewoonlijk het stads- of dorpsbeeld beleedigen en bederven. In de winkelstraten is bijna geen huis, dat niet voorzien is van, dikwijls zeer groote, vaak zelfs vervaarlijke glazen bouwsels, in zoogenaamd sprekende kleuren beschilderd, die des daags en des avonds, in het laatste geval natuurlijk sterk verlicht, aankondigen wat daar binnen te koop geboden wordt. De alomtegenwoordige bioscopen gaan zich veelal aan buitensporige lichtreclame te buiten. Op hooge gebouwen en op in het oog vallende punten verheffen zich ontzaglijke ijzeren gevaarten, die des avonds lichtreclame op reusachtige schaal vertoonen. Vele palen der elec-trische geleidingen van de tram zijn van lichtreclame voorzien en op verschillende plaatsen zijn de halte-palen van het vervoermiddel zelf reclamezuilen. Muur- en schuttingvlakten zijn beschilderd of beplakt met reusachtige aankondigingen, trams en andere voertuigen dragen reclame rond.

Hoewel deze reclame-middelen geenszins in zich zelf altijd leelijk zijn — men treft soms zeer aardige en zelfs mooie aan — zoo zijn zij toch met elkander vaak een verderf voor het stadsbeeld. Fraaie pleinen worden bedorven door een groot muurvlak, beschilderd met een buitensporig groote reclame voor een bepaalde cigaret of zeepsoort. Winkelstraten worden één warreling, een hideuse wiswar van naast en boven elkander uitstekende en elkander overtroevende, in wankleuren geschilderde reclame-lichtbakken. Hoog in de lucht staan de licht-aankondigingen van sigaren en mondwaters en automobielen, die komen en verdwijnen, waarin elkander na jagende lichtjes rondhollen, of waarin woord na woord verschijnt en verdwijnt te midden van eerst razend tollende, dan plotseling star staande en eindelijk gedoofd wordende lichten, welk ener-veerend en tot razernij voerend schouwspel zich een of twee maal per minuut, uur op uur, van het invallen der duisternis tot na middernacht, herhaalt. En het ergst van alles is, dat reclame van deze soort dikwijls verschijnt boven een stille gracht en dan het fijne stadsbeeld, dat daar te droomen ligt in het fluweelen half-duister, als met melaatschheid slaat.

123