Het kleine land en zijn groote schoonheid

De nijverheid zoekt gaarne het platteland. Om welke reden dit geschiedt, moet hier buiten bespreking blijven. Een van de gevolgen is dan vaak, dat het afvalwater der fabrieken wordt geloosd in de rivieren en beken van de streek, die dan vervuild en in open riolen veranderd worden. Het heldere water wordt een vloeistof van afzichtelijke kleur, de visch sterft, de vegetatie langs de oevers gaat verloren, stank vervult de lucht — en alras verandert, wat eenmaal bekoorlijkheid en leven was, in abominatie en dood. De Overheid ziet het lijdelijk aan; zij kan wel ingrijpen en aan zulke wandaden een einde maken, doch vrees voor (meestal denkbeeldige) bemoeilijking der nijverheid weerhoudt haar en aldus gaat het schoffeeren van natuur en schoonheid gewoonlijk onbelemmerd voort, terwijl met betrekkelijk geringe kosten aan het euvel een einde ware te maken. Zelfs de klachten van de landbouwers en vooral die der veehouders blijven onverhoord. Er is een Rijk»-commissie, die het vraagstuk der watervervuiling bestudeert, doch van haar werkzaamheid bemerkt men weinig en gevolgen heeft haar studie tot nog toe niet gehad, althans geene van beteekenis.

Overijsel heeft geen eigenlijk aaneengesloten en uitgestrekt heuvelland, doch bezit tal van niet onbelangrijke, verspreide hoogten. Tusschen Enschede en Oldenzaal strekt zich een heuvelstreek uit, van welke de Tankenberg het hoogste punt is (85 meter) en waartoe ook de Lutte behoort, de fraaie romantische plek, vanwaar men een prachtig vergezicht heeft over het Duitsche land, op de met een trotsch kasteel bekroonde hoogten van Bentheim. Niet ver van daar, bij het oude, lieve Ootmarsum, verrijst een andere groep heuvels, welker hoogste punten, de Kuiperberg en de Braamberg, zich tot ongeveer 70 meter verheffen. Een zeer bekoorlijk heuvel-landje, dat prachtige uitzichten over geheel Twente biedt. Westelijker, van Markeloo over Holten, Haarle, Hellendoorn en Lemele tot Ommen, ligt een krans van alleraardigste heuvelen. De Friezenberg, de Holterberg, de Koningsbelt, de Haarlerberg, de Hellendoornscheberg en de Lemelerberg zijn hier de voornaamste verheffingen, die tot ongeveer 80 meter hoogte stijgen. Zij zijn voor een groot gedeelte beboscht en op vele plaatsen geven zij schoone uitzichten op hunne omgeving, doch ook wel over aanzienlijke uitgestrektheden van het mooie Salland, Ambt Ommen en Twente. Tot vóór betrekkelijk weinige jaren waren zij nagenoeg uitsluitend den bewoners dier streken bekend. Maar zij werden ontdekt en de gevolgen

101