Het kleine land en zijn groote schoonheid

Prachtig is ook het heuvelland in de nabijheid van het zelf op een uit de rivier rijzende hoogte gebouwde Nijmegen, een voortzetting van het naburige „Reichswald” bij Cleve. Bij Heumen, Malden, Mook, Groesbeek, Ubbergen en Beek, overal zijn de zwierig beboschte heuvelen, waarbij er zijn, als de Flierenberg en de Uilenpol, die weinig minder dan 100 meter hoog zijn. Prachtige landgoederen versieren de streek, die ook haar heide heeft, de historische Mookerheide, welke echter, mooi als zij is, wat uitgestrektheid en grootschheid betreft niet kan worden vergeleken met de Veluwsche en de Brabant-sche heiden. Iets bijzonders heeft zij echter, namelijk dat zij zich uitstrekt tot aan de Maas, zoodat hier het zeldzame samengaan van heide en diep, levend water te aanschouwen valt.

Het Utrechtsche heuvelland, de Stichtsche lustwaranda, is niet ongelijk aan dat van den zuidelijken Veluwezoom. Ook hier vindt men uitgestrekte, bijna geheel uit bosch bestaande landgoederen, welker 18de en 19de eeuwsche huizen in hunne fraaie parken en tuinen dicht aan den grooten weg staan, die Utrecht met Arnhem verbindt; en ook hier zijn in den loop der laatste tientallen jaren de eertijds kleine, stille dorpen uit- en naar elkander toe gegroeid, „tuinsteden” geworden, die veel bosch opgeslokt, veel schoonheid vernietigd hebben. Fraaie vergezichten zijn ook hier te vinden. Van den Amersfoort-schen Berg is zoowel in de richting van Soest als in die van Leusden het uitzicht zeer schoon, en van den Maarnschen, den Amerongschen, den Darthuizer Berg, evenals van den Pyra-mideheuvel, tusschen Woudenberg en Zeist, aanschouwt men bijzonder mooie panorama’s.

Een stuk zeer bijzondere schoonheid is de moerassige streek tusschen Veenendaal en Wageningen, aan beroeps- en lief-hebbersbiologen welbekend. Een prachtige flora versiert dit oord en maakt het voor den ingewijde tot een heiligdom. Ook hier echter — het verhaal wordt, als dat van Multatuli over de buffels, eentonig — dreigt gevaar, is ondergang nabij. Het afwateringskanaal door de Geldersche Vallei zal deze streek droog maken en dan gaat haar karakteristieke plantengroei verloren. Er zijn wel maatregelen mogelijk, om, bij den aanleg van het kanaal, dit onheil te voorkomen, doch het is niet waarschijnlijk, dat men ter wille van het behoud van dit natuurmonument vrij belangrijke bedragen ten behoeve der daartoe noodige voorzieningen zal beschikbaar stellen.

Gevaar loopen ook de wateren van of bij onze heuvellanden.

100