Amsterdam, die groote stad

zeer geliefkooste spijze. De rivier den Amstel levert hun Aal, Snoek, Karper, Vooren, Braassem en vooral smakelijke Baars. Het IJ en de Zuiderzee levert Both, (sic) Palmy(?) en andere visch. Uit de Noordzee over Wijk en Egmond op Zee komt de zeevisch, als Kabbeljaauw, Schelvisch.” Van 1828 tot 1839 werd van visch stedelijke accijns geheven; haring, ansjovis en spiering waren hiervan vrijgesteld.

Ook over de visch strekte de Vroedschap hare zorgen uit. „Om nu de visch te onderzoeken,” zegt Meijer, „waren er twee keurmeesters van de visch, welke dezelve goed- of afkeurden. De afgekeurde moest in het IJ geworpen worden.” Maar als de afgekeurde visch „niet dood was,” dan „moest zij aan de Godshuizen gezonden worden, om die daar te eeten.” Dit werd echter niet lang gehandhaafd en toen werd deze visch „langs de Straaten verkogt.” Verder deelt Meijer mede: „Ook was er een bot- en baarsweger, welke aan het Bothuisje aan het IJ de riviervisch onderzogt en goedkeurde.”

„Veel haring en zoutevisch wordt ook in deze Stad gegeten. De eerste maakte vooral een voorname tak van handel uit. Men ruste buizen tot de vangst derzelve uit, doch het verliep wegens de zware onkosten; men heeft zig wel veele moeite gegeeven, om deze handel weder in stand te brengen, doch mislukte telkens, en zedert het wegbreken van de Haringpakkers Toren en het leggen van den Nieuwendijk, zijn er bijna geene haring-kopereijen in deze Stad meer. Er waren keurmeesters en pakkers van de haring. De eerste keurde ook de zoutevisch. Deze en de haring wordt nu in winkels door de geheele Stad verkocht, gelijk ook de gerookte haring of bokking. Voorheen waren er aan de Zandhoek bokkinghangen, doch dezelve zijn zeer in verval. Op het Koningsplein markten nog wel eens enkele boeren met bokking.”

Visch schijnt, sedert Meijers tijd, niet langer „een zeer geliefkooste spijse” van de Amsterdammers te zijn. Het Gemeentebestuur, dat zich in en sedert den wereldoorlog bezighoudt met de voorziening der stad met levensmiddelen, heeft een tiental jaren geleden krachtdadig gepoogd het gebruik van visch aan te moedigen. Het onderhield daartoe zelfs geruimen tijd eenige visch winkels en vele vischstallen in verschillende wijken. Aanvankelijk had dit wel succes, doch op den duur verliep de belangstelling, zoodat dit welgemeende streven geschiedenis is geworden.

Ook de dranken zijn niet aan ’s Wijkmeesters aandacht ontsnapt. Wij hebben reeds gezien wat hij aangaande de watervoorziening heeft geboekstaafd. Hij komt daarna tot het Bier. Er werd vroeger, zoo zegt hij, „in deze Stad zeer veel bier gedronken... maar door het meer algemeen ge-

309