Amsterdam, die groote stad

De meeste menschen behooren niet tot de justitiabelen en daar zij ook geen advocaten, deurwaarders enz. zijn, weten zij weinig van de justitie en haar wrekend zwaard. Het eenige, dat zij wel eens zien, is wat het volk „de dievenwagen” noemt, zijnde het voertuig, met hetwelk gevangenen naar en van het gerechtsgebouw en naar het station worden gebracht. Het is thans een automobiel, met een uit eenige celletjes en een verblijfplaatsje voor den veldwachter bestaande carrosserie. Een deel van het straatpubliek vindt er behagen in, het in- en uitstappen der gevangenen van nabij te bekijken — een vorm van ziekelijke nieuwsgierigheid en verlangen naar het sensationeele.

Niet alleen tot handhaving van orde en veiligheid, doch ook ten dienste van de justitie bevinden zich te Amsterdam, buiten en behalve de ge-meente-politie, vele rijksveldwachters (gewoonlijk in en bij het Paleis van Justitie te vinden), alsmede een afdeeling militaire politie, gelegerd in de voormalige kazerne der cavalerie, in de Sarphatistraat. Bovendien zijn er twee brigades maréchaussée, die haar kazernes hebben in de Jennerstraat, voormalig Watergraafsmeer, en op den Slotermeerweg, bij Sloterdijk. Zooeven werd terloops opgemerkt, dat in vroegere tijden de straffen zwaar en barbaarsch waren. Wijkmeester Meijer deelt daaromtrent het volgende mede:

„De ligtere straffen waren:

1. Om onder Cautie of Borgtocht ontslagen te worden.

2. Ontneming van het Poorterschap, of het beletten van eenig beroep, of om op deze en geene plaatsen niet te mogen komen.

3. Amende honorable te moeten doen, met een brandende Waskaars in de hand, langs de straat.

4. De afkoop van sommige straffen als door:

5. Boeten van Duizende Leidsche Steen,

6. De kosten van Gevangenis,

7. Door om en uit de Stad geleid te worden,

8. Bedevaart naar Romen, Aken, Keulen, Napels, Spanjen, Portugal naar Oost- en West-Indien,

9. Bannen voor eenige Jaren of levenslang.

De zwaardere straffen waren:

Confinement, Gevangenisstraf, of te Water en te Brood gezet te worden voor 11 dagen of eenige maanden, het langst voor 3 jaren, ten kosten der gevangenen.

De verzwaring van straffen waren:

naar Delft als Pionniers gezonden te worden,

296