Amsterdam, die groote stad

Geloof, Hoop en Liefde, Singel bij den Heiligenweg (opgeheven).

De Posthoorn, Prinsengracht bij de Brouwersgracht.

Het Haantje, O.Z. Voorburgwal (verdwenen).

De Papegaai, Kalverstraat bij de Jonge Roelensteeg.

’t Vrededuifje of Duifje, Prinsengracht bij de Reguliersgracht.

De Pool, Prins Hendrikkade (verdwenen).

De £aaier, Keizersgracht bij de Brouwersgracht.

De Krijtberg, Singel.

De naam De Zaaier is overgegaan op de kerk van den H. Ignatius, op de Rozengracht, ter plaatse waar vroeger Constantia, het gebouw van den Sociaal-Democratischen Bond heeft gestaan. De oude naam De Boom, of ’t Boompje, is overgegaan op een kerk aan den Admiraal de Ruyterweg. De ontvolking van de oude stad heeft o.a. tot gevolg, dat kerken binnen de veste, bij gebrek aan congregatie, moeten worden opgeheven. Met verschillende Katholieke Kerken is dit reeds geschied, het laatst met die op het Singel bij den Heiligenweg, dat sedert voor tentoonstellings- en soortgelijke doeleinden wordt gebezigd. De Mozes- en Aaronskerk dreigt hetzelfde lot. De protestantsche Zuiderkerk en de Ronde Luthersche Kerk, op het Singel (in den volksmond de Luthersche Dikkop genoemd) zijn sinds ettelijke jaren buiten gebruik gesteld; er was sprake van, dat in de Zuiderkerk een museum van architectuur zou worden gevestigd, doch dit plan schijnt men te hebben opgegeven. Om dezelfde reden werden twee Synagogen vandeNederlandsch-IsraëlietischeGemeentegesloten.Alledcze gemeenten hebben in de nieuwe wijken Kerken en Synagogen gebouwd. Amsterdam bezit twee Engelsche kerken, de eene op het Begijnhof, de andere op de Groenburgwal, en een Waalsche, op het Walenpleintje, O.Z. Achterburgwal (een oude kloosterkapel).

Gedenkteekens. Amsterdam is niet rijk aan standbeelden en gedenkteekens, zeker niet in vergelijking met hetgeen buitenlandsche groote steden op dit stuk te aanschouwen geven.

Het oudste standbeeld is dat van Rembrandt. Het stond aanvankelijk op de Botermarkt, tusschen de beide Reguliersdwarsstraten. Toen de oude markt in een plantsoen en haar naam in Rembrandtsplein werd veranderd, heeft men het standbeeld daar midden in geplaatst, op het oude hooge voetstuk en met het gelaat naar het café De Kroon gewend. Eenige jaren geleden heeft men het hooge voetstuk door een laag vervangen en het beeld een kwart slag gedraaid, zoodat het aangezicht thans naar de Amstelstraat gekeerd is. Het beeld is uit ijzer gegoten (waarschijnlijk is er

256