Amsterdam, die groote stad

kige ontwikkeling van de opgeheven gemeente oplevert en rationeele uit-breidings- en bebouwingsplannen in den weg staan.

Ongeveer hetzelfde doet zich voor in den hoek van Kalfjeslaan en Am-stelveenscheweg, waar op Nieuwer-Amstelsch gebied een stadje is verrezen, dat zich gestadig uitbreidt en zelfs te Halfweg, waar onder den naam Zwanenburg (naar het oude Gemeenlandshuis van Rijnland, een eindje verder gelegen en thans deel uitmakende van de suikerfabriek) iets dergelijks is ontstaan.

Hoe sneller dit alles bij Amsterdam wordt gevoegd, hoe beter het zal zijn. Ten eerste omdat dergelijke parasiteerende buurtschappen uit fiscaal oogpunt onwenschelijk zijn, ten tweede, en vooral, omdat bij te lang uitgestelde annexatie, in technisch en in aesthetisch opzicht onvermijdelijk wantoestanden onstaan.

Kerken en kerknamen. De oudste kerken in de stad, de Oude en de Nieuwe Kerk, de Oudezijds- en de Nieuwezijds Kapel, alsmede de Kerk op het Begijnhof, waren oorspronkelijk aan den Roomsch-Katholieken eere-dienst gewijd en werden na de alteratie den Hervormden toegewezen, zooals vrijwel overal in den lande geschiedde. De Zuider-, deWester-, de Noorderkerk, de kerken op het Amstelveld en op de Wittenburgergracht werden voor den Hervormden eeredienst gebouwd. Hunne namen worden bepaald door hun relatievenouderdomeener-,doorhunneligginganderzijds. De Roomsch-Katholieke kerken zijn gewijd aan en genoemd naar bijbel-sche figuren, heiligen enz. Doch zoo is het niet altijd geweest. Gedurende een paar eeuwen waren de het oude geloof trouw geblevenen genoodzaakt hunne godsdienstoefeningen in het geheim te houden, of, later, in kerkgebouwen, welker ui terlijk hunne bestemming niet mocht verraden, welk privilegie zij met belangrijke sommen gelds moesten betalen. Deze kerken waren, en zijn ten deele nog bekend onder de namen van de huizen, waarin zij gevestigd waren. De meest typische van hen is Onze Lieve Heer op Zolder, in het huis, dat thans het Museum Amstelkring, O. Z. Voorburgwal, herbergt. De overigen heetten:

Mo zes en Aaron, Waterlooplein.

⁵1 Boompje, Kalverstraat en Rokin (verdwenen, thans staat aldaar het magazijn Vroom & Dreesmann).

’t Stadhuis van Hoorn, N.Z. Achterburgwal (verdwenen).

Het Torentje, Singel bij de Bergstraat.

De Ster, Spinhuissteeg en Rusland (verdwenen).

Fransche Kerk, N.Z. Voorburgwal bij de Rosmarijnsteeg.

255