Amsterdam, die groote stad

In 1869 werd het dagbladzegel afgeschaft en van toen afwas de weg tot ontwikkeling voor de pers vrij.

Een jaar later, dus in 1870, verscheen Het Nieuws van den Dag; het anti-revolutionnaire dagblad De Standaard werd in 1872 geboren, De Telegraaf in 1893. Het sociaal-democratische dagblad Het Volk zag in 1900 het licht; het communistische De Tribune, aanvankelijk weekblad, verscheen in 1920 als dagblad.

Deze dagbladen verschijnen nog altijd, met uitzondering van Het Nieuws van den Dag, dat in 1922 werd opgeheven en zoogenaamd vereenigd met De Telegraaf; zij waren aanvankelijk alle avondbladen, doch thans verschijnen de meeste tweemaal daags; enkele geven ook middag-edities uit. Andere, in de 19de eeuw ontstane, doch successievelijk opgeheven, dagbladen waren Recht voor Allen (het blad van Domela Nieuwenhuis, eerst weekblad, daarna tweemaal ’s weeks, toen dagblad, nu sinds jaren weder weekblad), Het Vliegend Blad, De Echo, het Nieuwsblad voor Nederland, De Amsterdammer en Het Volksdagblad.

Sommige elders verschijnende dagbladen, als de Nieuwe Rotterdamsche Courant en De Maasbode, hebben te Amsterdam bijkantoren.

Er verschijnen ook dagbladen met beperkte en bijzondere strekking, als de Dagelijksche Beurscourant en op Zondagavond, als geen enkel dagblad verschijnt, voorzien de Cetem en De Zondagavond in de behoefte aan nieuws, vooral dat betreffende sport-gebeurtenissen.

Een bijzondere verschijning in de dagbladwereld was Het Vliegend Blad, dat ongeveer 1880 het licht zag, en wel omdat het de pionier was van den straatverkoop. Te voren kon men een dagblad slechts verkrijgen door er zich op te abonneeren. Het Vliegend Blad echter liet het blad langs de straten venten. Zestig jaar of daaromtrent oude Amsterdammers zullen zich den straatroep der jongens, die het blad aan den man brachten, nog wel herinneren. Eenige jaren later kwamen de kiosken van de Amsterdamsche Kiosk-Onderneming, waar dag- en andere bladen per nummer werden verkocht. Thans worden, vooral in den omtrek van den Dam en voor het Centraal Station, op straat kranten verkocht en er zijn ook enkele krantenwinkels; doch de algemeene straatverkoop, die men in vele groote buiten-landsche steden kent, vindt men hier toch niet.

De Amsterdamsche dagbladpers heeft zeer voorname en bekwame journalisten gekend en kent zulke nog. Tot de grootsten der grooten behoorden Dr. A. Kuyper, Charles Boissevain en J. de Koo. Kuypers „driestarren” in De Standaard waren meesterstukken van journalistieke en polemische kunst. Boissevain’s „Van dag tot dag” in het Handelsblad, was het

205