Amsterdam, die groote stad

van eenige jaren opgeheven. Ongeveer ten tijde van hare opheffing werd een aanvang gemaakt met de uitvoering van Wagners werken, ten too-neele en in hun geheel, zonder de bij vele opera-gezelschappen gebruikelijke coupures. Voor en na werden alle muziekdrama’s opgevoerd — uitgezonderd de vier oudste, Die Feeen, Das Liebesverbot, Rienzi en Der Fliegende Holländer — volgens de tradities van Bayreuth, met de beste Wagner-zangers en -zangeressen en het Concertgebouw-orkest, onder leiding van beroemde dirigenten, zoodat in den regel prachtige uitvoeringen werden verkregen.

Jarenlang werd uitsluitend Wagners werk vertolkt. Later werd bij uitzondering dat van een anderen Duitschen componist, Humperdinck of Richard Strauss, ten tooneele gebracht. In den jongsten tijd geschiedt dit echter herhaaldelijk en meermalen komen ook Fransche werken, o.a. van Debussy en Ravel, tot uitvoering.

Eiken winter worden twee opera’s, telkens tweemaal, opgevoerd, doch er zijn ook wel buitengewone uitvoeringen. Slechts leden der Vereeniging hebben toegang en het lidmaatschap is duur. Enkele malen werden evenwel, met gemeentelijk subsidie, voorstellingen tegen betrekkelijk lagen prijs gegeven.

De Wagner-Vereeniging is zeer zeker een belangrijk bestanddeel van het muziekleven van Amsterdam, doch in de behoefte aan een opera voorziet zij uiteraard niet.

Een belangrijk element in het muziekleven zijn de groote koorvereeni-gingen: het koor der Afdeeling van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst, de Koninklijke Oratorium-Vereeniging, twee confessioneele Oratorium-Vereenigingen en de zangvereeniging De Stem des Volks.

Het eerstgenoemde koor bepaalt zich nagenoeg geheel tot het verleenen van medewerking aan groote uitvoeringen, in samenwerking met het Concertgebouw-orkest, in het bijzonder de jaarlijksche uitvoeringen van Bachs Matthäus-Passion en van Beethovens Negende Symphonie, alsmede Mahlers symphonieën.

De Oratorium-vereenigingen bepalen zich tot hetgeen in hun naam ligt opgesloten. De Stem des Volks, die voorheen slechts kleine koorwerken ten gehoore bracht, voert thans geregeld oratoria e.d. uit.

Van deze groote koor-vereenigingen naar de kleine is slechts een stap. De koorzang is sinds vele jaren te Amsterdam zeer geliefd. Het aantal zangvereenigingen — ook wel, op zijn Duitsch, liedertafels genoemd — was en is aanzienlijk. Tot vóór eenige tientallen jaren kende men zoo goed als uitsluitend mannenkoren. Vooral de Joden, liefhebbers van muziek

185