Amsterdam, die groote stad

prachtig orgel, van Cavaillé-Coll te Parijs, in geplaatst werd. (Het werd later overgebracht naar het concertgebouw te Haarlem.) De andere helft werd ingericht tot schouwburgzaal.

In deze zaal werden jaren achtereen eenige malen ’s weeks balletten vertoond, die zeer fraai en zeer populair waren. Elke voorstelling bestond uit een arlequinade en een algemeen ballet. Balletmeester en eerste danser was De Wit, kapelmeester was Marcus van Praag. De prachtige décors waren het werk eerst van Grootveld, daarna van den slechts eenige jaren geleden gestorven Jan Maandag.

De inrichting van deze schouwburgzaal was aanvankelijk, en jarenlang, uiterst primitief. Zij was bezet met rijen losse stoelen, om welke in een halven cirkel verplaatsbare schapenhokken waren gerangschikt, die als loges dienst deden. Des winters was het in deze holle, hooge. ongure ruimte bar koud, want de enkele kachels, hier en daar neergezet, vermochten niet haar ook maar een schijn van warmte te geven. Later werd de zaal betimmerd en in een redelijken schouwburg herschapen.

Toen de balletten geen publiek meer trokken, werden er uitsluitend tooneel- en opera-uitvoeringen gegeven en zoo bleef het, tot het geheele gebouw vóór weinige jaren in vlammen opging.

Sinds vele jaren wordt reeds de behoefte aan een schouwburg, die aan hedendaagsche eischen voldoet, gevoeld. Een grootsch plan, tot den bouw van zulk een theater op het Museumplein, ongeveer tegenover het Concertgebouw, kwam niet tot uitvoering. Een plan van den voormaligen opera-directeur Koopman, tot den bouw van een modernen schouwburg aan de Marnixstraat en de Leidschekade, kon geen genade vinden in de oogen van den Gemeenteraad. Een plan tot het stichten van een schouwburg aan het Kleine-Gartmanplantsoen, die onder leiding van Willem Rooyaards zou komen te staan, is embryo gebleven. Thans wordt gefluisterd, dat er ten stadhuize wordt gedacht aan de stichting van een nieuw theater op de plaats van den tegenwoordigen Stadsschouwburg. De toekomst zal leeren of men hier met meer dan een loos gerucht heeft te maken.

In afwachting daarvan en na te hebben melding gemaakt van het bestaan eener Tooneelschool, in de Marnixstraat, een stichting van het Nederlandsch Tooneelverbond, aan welke vele onzer bekendste too-neelisten hun opleiding te danken hebben, kan nu worden overgegaan tot een blik op Amsterdams muziekleven.

In een van de vorenstaande citaten uit Van der Vijvers Geschiedkundige Beschrijving wordt gewag gemaakt van het genootschap Eruditio Musica

178