Amsterdam, die groote stad

HET VERKEER

F

_jL—Ven eeuw geleden zal het rijverkeer in de stad wel zeer gering zijn geweest. Het aantal inwoners ging stellig het kwart millioen niet te boven en het percentage van degenen, die er een koets op na konden houden, was uiteraard niet groot. De gezeten lieden bedienden zich, wanneer de gelegenheid het vorderde, van de toeslee, die toen reeds in haar nadagen was, en van de niet lang te voren in gebruik gekomen vigilantes of brommertjes. Van rijwielen en automobielen droomde in die dagen niemand. Openbare middelen van vervoer waren uiterst schaars. Het goederenvervoer geschiedde hoofdzakelijk te water, voor het overige door middel van sleeperskarren, handkarren en kruiwagens.

De toeslee stelle men zich voor als een coupé op het onderstel van een slede. De in zijn tijd zeer bekende doopsgezinde predikant Jeroriimo de Vries beschreef in een zijner opstellen het vehikel aldus:

„De slee had een somber, triestig uiterlijk, als iemand zonder beenen, die zijn onbeholpen romp over de straat voortsleept. ^st Was een rijtuig zonder wielen, de romp van een brommertje, met zijn stel riemen op een stel houten sleeën gezet. Er was geen ander licht in dan dat, hetwelk door de raampjes van de portieren kwam en het placht met vuil groen trijp bekleed te zijn. Het kroop als een verminkte over de straat voort, zacht en onnoozel knikkend, getrokken door een sleepersknol. Ter linkerzij liep de sleeper, in de eene hand de leidsels, in de andere een soort van hand-vatsel, dat aan de slee verbonden was en waarmee hij het voertuig moest leiden, trekken of afduwen, wanneer het de glooiing van een brug moest oversteken, of waarmee hij het moest tegenhouden, wanneer het te hard van een brug glijden mocht. Hij had ook een vuilen, vetten lap aan een touw bij zich — smeerlap in den eigenlijken zin van het woord — dien hij soms, vooral bij droog weer, het voertuig voor de stugge sleden wier p, om zijn weg glad en zijn gang voorspoedig te maken. Van nature toch

140