Joods huwelijks- en echtscheidingsrecht

OVERZICHT VAN HET JOODSE HUWELIJKS- EN ECHTSCHEIDINGSRECHT

eenvoudig niet zo is. Heden ten dage zijn de vrouwen zelfstandiger en sociaal en financieel onafhankelijker dan vroeger.¹

Ook de situatie waarin het Beth Din de man dwingt een get te geven, maar bij gebreke van macht van het Beth Din om zo'n uitspraak manu militari ten uitvoer te leggen, kan dit een reden zijn om alsdan - d.w.z. als de man weigert te gehoorzamen aan het Beth Din - het huwelijk te vernietigen.

Uit het hiervoor vermelde volgt, dat aan de rabbijnen de bevoegdheid toekomt om een huwelijk onder omstandigheden te annuleren. Het in de Tora vermeldde prerogatief van de man om echtscheiding te geven, wordt beperkt door rabbijnse regelgeving.

Uit een filosofisch-theologisch standpunt bezien lijkt dit merkwaardig; een door G'd gegeven regel worden door menselijke uitleg ingeperkt. Zonder uitvoerig op dit dilemma in te gaan², wijs ik er op dat vanuit de Joodse traditie zulks volkomen acceptabel is. G'd schiep de mens en benoemde hem / maakte hem tot Zijn partner in een continue schepping. Hij maakte de mens tot Zijn partner in het continue proces van vervolmaking van deze schepping dat wij kortweg Tora en Mitswot

noemen. De mens neemt deel in de ontdekking van G'ds wereld en voor iedere nieuwe situatie moet hij een dialoog aangaan waarbij een van de doelstellingen is het 'scheppen' van een rechtvaardige maatschappij waarin de mens zichzelf kan vervolmaken³.

Impliciet in deze filosofie is, dat de individuele vrijheid een persoonlijk prerogatief is dat de Tora aan een persoon toekent maar, indien het in tegenspraak komt met een doelstelling van de Tora, dit achtergesteld wordt aan de regelgeving van die Tora. Dus dat de individuele vrijheid, en

162

¹  Rabbijn David Golinkin: "Jewish Law Watch". The Agunah Dilemma. Center for Women in Jewish Law. The Schechter Institute of Jewish Studies. Jerusalem. Case study number one. January 2000. pp.12/13 en in Case study number two (September 2000) p. 16.

²  Zie o.a. J. David Bleich: "Lo waShamayim He; a philosophical pilpul". Studies in Jewish Philosophy. Norbert E. Samuelson ed. University Press of America. 1987. pp. 463-488. [Dew: 30,12 "Dit (gebod) is niet in de hemel"].

³  Rabbijn E. Rackman: "Jewish Law in the State of Israel - Reflections from History". Dinee Yisrael. Vol. VI. pp. VII-XXIV.