Joods huwelijks- en echtscheidingsrecht

OVERZICHT VAN HET JOODSE HUWELIJKS- EN ECHTSCHEIDINGSRECHT

Er wordt erkend dat in de Halacha de mogelijkheid bestaat om de man te dwingen zich van zijn vrouw te scheiden. Deze stelling is echter omstreden. Ik zal daar later nader op ingaan. Silberg schrijft:¹

"Het moet worden gezegd dat, hoewel de rabbijnen erg terughoudend waren bij het dwingen van de man om een echtscheiding te geven op basis van afwijkingen die niet in de Misjna staan vermeld, in ernstige zaken waarbij de afwijking of het gedrag het leven van de vrouw op een grievende wijze beïnvloedt, zij het aantal gevallen waarin dwang is toegestaan vrijmoedig uitbreiden.. ."²

Met de claim van de vrouw dat haar man impotent is, wordt dus de vraag verbonden of zij recht heeft op het geld van de ketoeba, de aanvullingen in de ketoeba (extra bedragen) en de nedoenja. De Halacha leek op dit punt duidelijk: als de man erkent dat hij impotent is, is de vrouw gerechtigd tot al deze bedragen.

Maar door een andere benadering van de vraag door de Ritsba³'⁴ treedt er een wending op. De Ritsba baseert zijn redenering dat in zo'n geval de vrouw alleen gerechtigd is tot het ketoeba-geld op een discussie in het Talmoed tractaat Ketoebot⁴;

"Rabin vroeg: wat is de situatie als de bruid onder de choepa ging maar er geen sexuele omgang plaats had. Wordt de kinjan geconstitueerd door de affectie van de choepa of door de affectie van de sexuele omgang?"

Volgens de Ritsba geeft de Talmoed geen eenduidig antwoord op deze vraag en hij overweegt dat het zeer waarschijnlijk is dat de affectie van de sexuele omgang de kinjan constitueert. Nu vanwege de impotentie van de man deze affectie niet aanwezig is, is er gerede twijfel. En bij twijfel inzake geldvorderingen worden deze afgewezen.

De mening van de Ritsba is dus afwijkend van die van Maimonides maar het is wel de normatieve Halacha geworden.

150

¹  Zie noot 54.

²  Silberg o c p. 122.

³  R. Yitzak ben Avraham, 14° eeuw Spanje.

⁴  bKet. 56a; zie ook mKet. 5:1.