Joods huwelijks- en echtscheidingsrecht

ONTBINDING VAN HET HUWELIJK

afkeer had van haar man, werd zij niet geloofd. De argumentatie spitst zich toe op de echtelijke verhoudingen, waarbij door de verschillende rabbijnen in de loop der tijden wisselend de nadruk wordt gelegd dan wel op 'de afkeer door de vrouw' dan wel op het 'ongemotiveerd weigeren' van de man om aan zijn echtelijke verplichtingen te voldoen. Uiteindelijk wordt het element van het ketoeba-geld in de discussies verweven; als de vrouw niet tevens de gelden uit de ketoeba claimt, dan wordt zij geloofd. Als zij dit wel doet dan rijst de verdenking dat zij haar claim doet enkel vanwege het geld.¹

Een dergelijke verandering treedt ook op ten aanzien van de vraag of de man verplicht is zich van haar te scheiden. Algemeen was de opvatting dat ingeval van een claim van de vrouw over impotentie van de man, de man verplicht is zijn vrouw een get te geven.

Later wordt de mogelijkheid verengd door de voorwaarde dat de vrouw tevens moet stellen dat zij een zoon wenst om voor haar te zorgen en dat deze er op toe kan zien dat zij behoorlijk wordt begraven. Op zichzelf is dit een merkwaardige toevoeging, maar omdat op de vrouw niet de verplichting rust "wees vruchtbaar en vermenigvuldig je"², wenst de Halacha dat de vrouw een andere reden brengt. Maimonides zegt [hierover]⁴";

"Als een vrouw aan haar man echtscheiding vraagt na tien jaar [huwelijk]omdat ze geen kinderen heeft en claimt dat de ejaculatie niet krachtig is zoals men een pijl afschiet, dan wordt haar verzoek gehonoreerd. Ofschoon op haar niet de verplichting rust van 'wees vruchtbaar en vermenigvuldig je' heeft ze zonen nodig om haar bij te staan op haar oude dag - bYew 65b letterlijk "Ze heeft een staf en een schop nodig" - Daarom moet hij gedwongen worden zich van haar te scheiden. Hij is verplicht om haar alleen het ketoeba-geld te geven en niet de additionele bedragen omdat hij haar deze bedragen niet beloofde met de vooronderstelling dat zij hem als zij dat wilde zou verlaten en het geld zou meekrijgen."

149

¹  Dit is een voorbeeld van de ondergeschikte positie van de vrouw. Het weglaten van deze vraag tijdens een echtscheiding maakt de procedure niet ongeldig. Daarom zie ik de keus om het onderwerp van de Ketoeba in dit geval wel of niet aan te halen als een sociale keus en niet als halachisch nuttig.

^2 4.0 Zieffl.3.a.