Joods huwelijks- en echtscheidingsrecht

ONTBINDING VAN HET HUWELIJK

Een tweede situatie doet zich voor indien de vrouw krijgsgevangen is genomen. De man moet haar eerst vrijkopen en dan eventueel kan er een scheiding plaats vinden. Een derde situatie is de minderjarigheid van de vrouw. Ze wordt dan geacht nog te jong te zijn om de aard en de strekking van deze rechtshandeling te begrijpen.

Sinds de tiende eeuw geldt de takkana¹ (verordening ) van R. Geshjom voor de Asjkenazische Joden, namelijk dat een vrouw niet tegen haar wil mag worden gescheiden. Hij, R. Gersjom, had niet de bevoegdheid om de vrouw het recht te geven van haar man te scheiden. Dit heeft te maken met een dogmatisch punt; de Tora geeft de rabbijnen de bevoegdheid alleen iets te verbieden wat geoorloofd is, maar niet toe te staan wat verboden is.

Maar al voor de takkana van R. Gersjom hadden de rabbijnen in de Talmoed al beperkingen aangebracht in het 'Freies Ermessen' van de man.

Ook door het als vereiste stellen van het volgen van een aantal procedurele regels, waarvoor een rabbinaal expert nodig is, wordt het recht van de man om te scheiden ingeperkt.

Maimonides noemt op basis van de Tora tien elementen van de scheiding²;

1. de man moet de scheiding vrijwillig initiëren

2. de echtscheiding kan slechts door een get³ (scheidsbrief) geschieden en op geen enkele andere manier

3. in de get moet staan dat de man van de vrouw scheidt en haar vrijlaat

4. de get snijdt de huwelijkse banden tussen man en vrouw door

5. de get wordt geschreven om de vrouw vrij te laten

6. als de get eenmaal is geschreven, moet deze alleen nog maar aan de vrouw worden overhandigd

7. de get moet feitelijk aan de vrouw worden gegeven

143

¹  Deze takkana wordt niet door Maimonides aangehaald. Waarschijnlijk omdat hij deze niet kende.

²  Yad, Hilch. Geroesjien 1:1.

³  'Get' is een Aramees woord dat 'document' betekent. In het spraakgebruik wordt er de scheidsbrief mee bedoeld.