VERPLICHTINGEN EN RECHTEN
meerdere mannen te hebben, terwijl de Tora de man niet verbiedt om meerdere vrouwen te hebben.
De weigering om sexuele relaties te onderhouden kan een reden zijn voor echtscheiding. Voor de man - 'mored' (rebelse man) genaamd - is dit een overtreding van een gebod uit de Tora1, voor de vrouw ־ 'moredet' (rebelse vrouw) genaamd - kan dit leiden tot financieel verlies; haar ketoeba-geld kan worden verminderd.
Ziek zijn kan een geldig excuus vormen, maar als deze ziekte leidt tot langdurige onthouding, kan men een keuze maken d.w.z. echtscheiding (serieus) overwegen.
Deze drie voormelde verplichtingen zijn direct op Tora gebaseerd: Sjemoth 21:10.
Zoals hiervoor al geschreven, betreedt de vrouw door de kidoesjien de resjoet van haar man en is ze slechts voor hem sexueel geoorloofd. Ze behoudt echter zelf de zeggenschap over haar eigen sexualiteit. En hoewel er in de rabbijnse tradities regels zijn ontwikkeld omtrent het sexuele gedrag van de echteheden, wil dit niet zeggen dat de vrouw 'seksslavin' van haar man is geworden, waarbij alles is geoorloofd2. Er is geen vindplaats in de Tora of in talmoedische werken waaruit de verplichting van de vrouw tot sexuele relaties met haar man kan worden afgeleid. Indirect wordt deze verplichting afgeleid uit een discussie in Nedariem3 over een eed die zij aflegt waarin ze zich het plezier van een sexuele relatie met haar man ontzegt. Een dergelijke eed behoeft, wat normaal wel het geval zou zijn, door haar man niet te worden
89
1 En kan leiden tot een verhoging van het bedrag in de ketoeba.
2 Het is een illusie om te denken dat huiselijk geweld bij Joden niet voorkomt. Ook bij ons is het van alle tijden. Lewittes - Jewish Marriage, o.c. 52, pag. 130 - citeert een responsum van rabbijn Meir van Rothenburg waarin deze fel 'uithaalt' naar mannen die hun vrouw mishandelen. Hij - Meir - stelt als draconische straf voor dat bij zo'n man de hand wordt afgehakt! Naomi Graetz in haar "Silence is deadly: Judaism confronts wife beating". Jason Aronson. Northvale. New Jersey/ Jerusalem, 1998 beschrijft de diverse opvattingen in het Jodendom omtrent huiselijk geweld. Helaas is de veroordeling van dit kwalijk gedrag door de eeuwen heen niet unaniem geweest! Zie ook: Abraham Twersky, "The Shame born of silence: Spouse abuse in the Jewish Community", Pittsburgh PA, I996._
3 bNed.8ib.