Henri van de overkant

ze leugen geloofde, is Henri nooit bekend geworden. Maar hij herriep ten spoedigste zijn ambtelijke aanklacht tegen de kosteloze leerling, die hij waardeerde als een der grootste intellecten, die hij nog op zijn schoolbanken had gehad. Hij gaf Henri een matige straf, die deze met enig overleg zo kon ondergaan dat zijn huisgenoten er onkundig van bleven, en daarmee waren op de Handels-school de gevolgen van de Aprilstaking geliquideerd.

Maar alleen voor de Handelsschool. Het werkende volk van Amsterdam, nog meer dan vroeger in twee kampen gedreven, verloor, al twistend over de schuldvraag en over de tactiekkwesties van de klassenstrijd, al meer en meer die elementair opstandige drift, welke indertijd Henri’s kinderziel had aangeraakt als met een tastbare stroom van kracht. Het herwon die eerst weer in een tijd toen Henri al te lang had geleefd om nog te worden meegesleept door de driften van anderen.

De stakingsdagen waren voorbij, maar voorbij als een opwindende droom, waaruit men terugkeert, wetende dat de komende dag niet meer gelijk kan zijn aan de vorige, wijl men zou kunnen durven en willen wat men in de droom durfde en kon. Henri had meegehoopt en meeverloren maar hij had ook zijn miniem deeltje bijgedragen toen hij Mark Zadoks had beschermd, hetgeen hem was komen te staan op het verlies van zijn vrije zaterdagmiddag. Hij voelde zich van binnen weer wat gegroeid en moest nu alleen nog uitmaken of het een groei was waarmee hij blij kon zijn. Hij herkende tegenwoordig heel goed het gevoel dat hij van binnen wijder was geworden, het kwam zo nu en dan als een gelukkige zekerheid over hem als iets hem sterk had geraakt. Dan strekte zich zijn geest, peilde en reikte en voelde zijn grenzen, en legde zich tevreden over het nieuwe terrein om het te onderzoeken. Hij wist zeker dat hij ook nu weer zou willen begrijpen hoe hij was gegroeid, want hij was een beetje verwonderd dat hij zo spontaan en infaam had kunnen liegen zonder zich later bezwaard te voelen. Hij ging heel diep terug in zichzelf, tot in zijn ikgevoel, dat wat hij vroeger zijn ‘leefgevoel’ had genoemd. Maar daar viel, als altijd, elke vraag van hem af, - hij had blijkbaar de hele zaak te gewichtig genomen. Het kwaad van zijn ‘leugen’ en het goed van zijn ‘opoffering’ maakten in die diepte geen verschil. En tevreden gaf hij zijn geest toestemming om maar verder te groeien zoals hij nu eenmaal groeien moest.

Dat ook zijn lichaam was gegroeid, dat het breder en sterker werd,

214