Henri van de overkant

op 30 en 31 januari 1903.

Vrijdagsochtends was Henri gewoon naar school gegaan met Mark Zadoks, de stad was net als op alle andere dagen. Om tien uur had hij een repetitie warenkennis teruggekregen met een dikke blauwe 3 eronder, hij had de stearinefabricage moeten beschrijven en was het meeste vergeten, hoewel hij kort tevoren met de leraar en de klas een rondgang had gemaakt door de kaarsenfabriek. Hij had zich van die fabriek alleen nog maar de bedwelmende stank kunnen herinneren en de rare uitpuilende ogen van een vuile werkman, die in een ketel stond te roeren.

Om elf uur was hem door de Engelse leraar opgedragen om zich te verplaatsen in de mentaliteit van een Hollandse kolenhandelaar, die een brief moet schrijven aan een Engelse cargadoor te New-castle, waarin bezwaar wordt gemaakt tegen ontvangen cognossementen, - natuurlijk met zoveel mogelijk zakelijke en technische termen.

Om twaalf uur was hij onder een druilerige motregen over het nat-bruine asfalt van de Damstraten gelopen terwijl hij alleen nog maar zijn eigen voeten zag.

En om kwart over enen, toen hij de stoep afkwam om aan de onaangename namiddag te beginnen, greep Mark Zadoks met twee armen om zijn schouders en hijgde: ‘het gaat beginnen, het gaat beginnen!’

Henri hield met moeite zijn evenwicht. ‘Wat gaat beginnen?’ vroeg hij.

‘De revolutie, de nieuwe wereld, - weet ik het?’ Mark lachte, maar achter zijn vochtige ogen wachtten tranen van geluk.

Wat is er dan?’ vroeg Henri. Hij liep haastig de schoolweg op want hij moest voor het eerste uur nog een boekhoudsom inschrijven.

‘Wat er is? De treinen lopen niet meer, de spoorjongens staken!’ Henri haastte zich verder, het nieuws was niet zo overdonderend. ‘Nou,’ zei hij, ‘en wat verder?’

‘Verder?’ Mark Zadoks keek met wijde ogen voor zich uit, Verder alleen maar dat ze niet staken voor zichzelf, voor hun eigen lonen en uren maar voor de kameraden! Dat ze geen besmette goederen willen vervoeren! Dat ze de havenarbeiders niet dwars willen zitten! Dat ze solidair willen zijn, - dat alleen!’ Zijn lach werd een onderdrukte snik.

Henri minderde vaart. ‘Meen je dat ze allemaal meedoen, - de machinisten en de conducteurs en de rangeerders, het hele stel? -niet alleen de rooien, maar ook de christelijken en de roomse mensen?’

202