Henri van de overkant

stand. Maar het maakte geen verschil dat hij wist en een oorzaak kende, - wat baat het de verlamde of men hem uitlegt hoe zijn verlamming is ontstaan? Hij gevoelde zich bekocht door het lot, tekortgedaan door het toeval. Hij geloofde niet aan een God, had er nooit aan geloofd, hij geloofde ook niet aan een vergelding van menselijke schuld. Hij had zich nog nooit verweten dat hij een levendig, onwetend kind had willen binden aan zijn toenemende ouderdom, want hij zocht nimmer naar schuld bij zichzelf. Maar hij onderging evenmin fatalistisch de tegenslagen van zijn leven, opstandig verweet hij aan onbekende machten hun zinloze vijandigheid. En zijn eigen machteloosheid tegenover het bestaande en gebeurende maakte hem kribbig en wantrouwend.

Hij had nooit veel vertrouwen gehad, niet in de mensen en niet in de dingen, hij had de wereld altijd bejegend met de achterdocht van de koopman, die weet dat hij betalen moet voor wat hij ontvangen wil maar die vooral niet te veel wil betalen. Even was dat anders geweest, een paar korte jaren had hij zich moeten overgeven aan de late verrukkende liefde die zo wonderlijk over hem was gekomen en een glimlach had gelegd over al het andere. Maar hoewel zijn hart nooit meer zo leeg en koud was geworden als voor die liefdeservaring, de rest van de wereld had sinds lang weer haar glans verloren. Evenals vroeger verwachtte hij weer haar normale tegenwerking en stond achterdochtig en verbitterd gereed om die af te weren.

Natuurlijk richtte zijn wantrouwen zich in de eerste plaats op alles wat Julie aanging. Als een jonge man zich op visites of in het theater aan haar liet voorstellen, zocht hij op haar gelaat, nog terwijl ze haar eerste kleine nijging maakte, naar de gevoelens die de andere man wekte. Hij vreesde de bedreiging van zijn huwelijks-eer, hij had zelf zijn kortstondige verhoudingen gehad met de getrouwde vrouwen uit zijn omgeving. En terwijl hij zich voorhield: ‘un homme averti en vaut deux’, deed hij kleine onvoorziene invallen in Julie’s boudoir zodra een habitué van den huize zich had laten aandienen. Meer nog dan vroeger lette hij op wie zijn stoep beklom en zelfs had hij het kamermeisje opdracht gegeven hem in de zaak te waarschuwen als er op weekse dagen onverwacht visite kwam. Het gebeurde hem nu wel, dat hij van serieuze cliënten werd weggeroepen voor het bezoek van een totaal onbelangrijk familielid, maar hij had liever dergelijk ongemak dan ernstiger risico’s.

Julie haalde haar schouders hierbij op, het was langzaamaan haar meest expressief gebaar geworden. Ze wist dat ze geen reden gaf tot jaloezie, ze had eenzelfde koele minachting voor al de jonge

157