Om de macht

In dit artikel legde hij al den haat, die in hem leefde, tegen Bouwer en zijn actie. Hij noemde hem een gevoel- en gewetenloos autocraat, onder wiens heerschappij dergelijke, vreeselijke, excessen niet te vermijden waren en wekte de arbeiders op, zich los te maken van zulke leiders.

De treurrede van Kaufmann was van den zelfden geest, doch nog scherper en hatelijker van inhoud. Hij noemde Bouwer een Nero, een Caligula en een mannelijke Messalina en zinspeelde op een abnormalen, noodlottigen invloed, dien hij op zijn volgelingen zou uitoefenen. Hij riep zijn hoorders hartstochtelijk toe, aan dat streven paal en perk te stellen en vooral bij de Verkiezingen te kennen te geven, dat het Proletariaat niet gesteld was op mannen als Bouwer. De vergadering nam, op zijn voorstel, een motie van minachting aan, tegen Bouwer.

Sauermans artikel werd echter door de groote bladen op zeer voorzichtige wijze geciteerd, zonder dat den naam Bouwer werd genoemd. En wèl werd de rede van Kaufmann vrij volledig opgenomen, maar met uitsluiting van de hekelende woorden en zinspelingen op den leider van het Verbond. Daarentegen werd in de artikelen, die sommige bladen naar aanleiding van Hellinga’s zelfmoord schreven, met scherpe woorden gewezen op de gevolgen, die de socialistische propapanda nasleepten. Een hoogstaand vrijzinnig blad toonde vrijmoedig aan dat, als de redactie van het partijblad en Kaufmann al dorsten gewagen van uitwassen, vooral op gebied van huwelijk en gezinsleven, zij voor den oorsprong daarvan toch zeker niet ver hoefden te zoeken.

De meer beraden leden van het Partijbestuur keurden in de vergadering van den volgenden dag, Sauermans artikel en de rede van Kauf-mnn ten zeerste af. Averling zei diep getroffen te zijn door het gemis aan kieschheid, waarvan beide blijk gaven. En Breebaart betreurde nog meer het gebrek aan tact, dat de hoofdredacteur en Kaufmann hadden getoond, door de burgerlijke pers gelegenheid te geven, de Partij ernstige verwijten van moreelen aard te doen.

Om die fouten zoo spoedig mogelijk te herstellen, besloot het Partijbestuur, de begrafenis van Hellinga geheel op zich te nemen. Onmiddellijk werd daarvan kennis gegeven aan den broer van den overledene. Deze berichtte echter per ommegaande dat hij de Partij verbood zich, in welk opzicht ook, met den uitvaart van zijn broer te bemoeien.

—    Enfin, wat dan ook, het is en blijft een reuze-tegenvaller voor Bouwer! viel Kaufmann uit. En, al vitten jullie nog zoo op me, ik heb hem toch maar met mijn rede menige bittere pil laten slikken.

—    Laten we er maar niet verder over spreken, zei Breebaart, die zich tegenover de andere wethouders gegeneerd had, om Kaufmanns onkiesche onthullingen.

—    Mij het vuile werk laten doen en dan een gezicht zetten of jullie er heelemaal geen belang bij hebt! riep deze, verontwaardigd. En ik zeg,

267