Om de macht

Hij hief het hoofd op, keek haar strak aan.

Jij weet het, Suze, je wist het allang, zei hij opeens, op stelligen toon. Jij als vrouw, die met haar, met ons alledrie omging, die ons alledrie dag aan dag meemaakte, jij moét alles hebben gemerkt en geweten, evenals de anderen, evenals Kaufmann. En toch heb je me nóóit, ook maar met een énkel woord, gewaarschuwd, hoewel ik dacht, dat je een kameraad was. En anders ben je in alles zoo eerlijk.

Suze schudde het hoofd.

—    Waartoe had dat gediend, als je het zelf niét zag, of niet wou zien?

—    Ze was al Van Berghem’s vriendin, van dien verlepten, ouwen kerel, toen ze mijn verloofde werd. Waarom deed ze dat dan?

Suze dacht na. Ze meende dat het toeval haar beschikt had, te spreken en voor Voorzienigheid te dienen, vóórdat Bouwer en Mea terugkwamen, of eigenlijk, omdat ze er nu niét waren. Spreken kon hem pijn doen, maar, in geen geval méér dan hij nu al leed.

Ze zuchtte en hief het hoofd tot hem op, keek hem trouwhartig aan.

—    Je hebt gelijk, ik wist het, velen wisten het; ze houdt niet van je, tenminste niet als een verloofde. Daar is ze het meisje ook niet naar. Maar toch wél, op een heel andere manier. En als je maar eerst over ja verdriet, over die teleurstelling, heen bent, zul je haar méér waardeeren, dan je nü als mogelijk voorkomt. Ook al vind je nü, dat ze zich jegens je misdragen heeft. Lang vóórdat het Bouwer gelukte Van Berghem te vervangen, had het Partijbestuur wantrouwen tegen jou, omdat je nogal druk omging met je communistische vrienden. Kaufmann en nog een paar geloofden, dat je verklapte uit huishoudelijke vergaderingen. Dat hoorde ik al, toen ik hier den eersten dag op kantoor was. En Mea vertelde me, dat Bouwer je hier een plaats gaf, omdat zij het er op toelegden, je het leven onmogelijk te maken. Het Partijbestuur stond er op, een spion op je te zetten, om je voortdurend in het oog te houden en wel het méést op aanstoken van Kaufmann. En juist omdat je voor iedereen liet merken dat je zoo op Mea gesteld was, vond Van Berghem haar de geschiktste persoon daartoe.

Helling schudde droevig het hoofd; een trek van verachting kroop over zijn droomerig gezicht.

—    Dus tóch verraad. Driedubbel verraad van haar en nog véél erger, dan wat Kaufmann me had doen denken.

Suze legde haar hand op zijn arm en noopte hem, haar recht in de oogen te zien.

—    Kijk me aan, Frits, zei ze, dringend. Ik lieg je niet voor en ik éisch dat je me gelooft en in mij je kameraad blijft zien. Mea hield niet van je, maar juist omdat Van Berghem er bij haar op aandrong, die valsche rol te spelen, verloofde ze zich met je. Ze wou daarom voorkomen dat het Partijbestuur een anderen spion op je zette. En inplaats

*43