Om de macht

veertig jaar oud, zich op de ontwikkeling van het partijleven ging toeleggen, bleek mevrouw Gusta hem ook daarin van velerlei nut te zijn.

Voor zijn nieuwe zakelijke bezigheid, die hij in ernstige gesprekken aanduidde als zijn roeping en welke tot doel had, het proletariaat tot een gedisciplineerde, op bepaalde leuzen reageerende stemmassa op te leiden, voelde mevrouw Breebaart zich evenzeer geschikt als haar man. Ze bezat een aangeboren gevoel van belangstelling voor alles wat boven en buiten haar begrip stond en haar volstrekt niets aanging. En ook, hierin leek ze zeer sterk op den Dikke, hing ze met bijna ziekelijke sentimentaliteit de kringen en het geheele milieu aan, waarin ze haar jeugd had doorgebracht. Die verschillende eigenschappen noopten haar zich met, zooals zij het noemde, het organiseeren en ontwikkelen van arbeidersvrouwen te bemoeien en haar huis open te stellen voor de vele ambitieuze, zich vervelende jonge dames uit de gegoede klassen, die jaarlijks van de gymnasia kwamen of universiteit liepen. Echter verwarden die tegenstrijdige eigenschappen zich soms wel in haar brein en in die oogenblikken geloofde ze oprecht, de proletarische vrouwen een grooten dienst te bewijzen, door haar leeghoofdige, rijke jonge vriendinnen vooraanstaande en goed-betaalde posities te verschaffen in de Arbeidersbeweging en later, toen de Dikke wethouder werd, in de gemeente-huis-houding.

Haar gebabbel over idealisme, dat uit die geestesverwarring voortkwam, welke met het stijgen van haar leeftijd perpetueel werd, verwierf haar ook de bewondering van Elly Bogaerts, geboren Van Lennep, nog vóór de jonge vrouw een woord had gehoord of gelezen over Socialisme of Arbeidersbeweging. Op aanraden van mevrouw Breebaart werden Elly en Bob nu lid van de Politieke Partij. Wethouder Breebaart stelde hem voor aan den voorzitter van het Verbond, Van Berghem en deze plaatste hem op zijn bureau als intellectueel-secretaris. Sedert deze benoeming steeg Elly’s bewondering voor mevrouw Breebaart, althans oogenschijnlijk, bijna tot vergoding en bracht zij haar meesten tijd door in het huis der wethoudersvrouw. Hier maakte ze kennis met vele andere jonge vrouwen en meisjes, die allen openlijk wedijverden naar de gunst van de oude dame. De erkende favorite was Carla Van Maasdam tot Hoogheveen, die ook nu in haar gezelschap was meegekomen.

Carla was ongeveer een jaar tevoren getrouwd met het kamerlid Aaron Bernard Kaufmann, den propagandist der Partij, onder de minst beschaafde lagen van het proletariaat. Ze was zijn derde echtgenoote en van zijn, nóch van haar kant had eenige eerlijke gevoelsoverweging tot dat huwelijk geleid. Evenals zijn eerste, gescheiden, vrouw, in haar tijd en zijn, gestorven, tweede echtgenoote, kwam zij maar zeer zelden tezamen mèt hem in het publiek. Onder voorgeven dat zij, reeds sedert ze een jong meisje was, veel liefhebberij had voor het beschilderen van