Tegen de dwang (verhalen)

mand het lastig gemaakt,-en om de gezangen van juffrouw De Boer, van die ellendige groentekweker met zijn trotse familie, van juffrouw Koeman en de hele hatelijke rest, had zij in onbedwingbare ontroering dat eigen geloof verraden!

Op straat, rondom haar, was het donker en stil geworden. Ja, ze moest, ze moest nu naar huis. Bij elke hoek hoopte ze, dat de geheven een zijstraat die naar hun eigene voerde, inslaan zouden, maar ze dwaalden juist hoe langer hoe meer uit de richting vandaan. Het kon niet langer, ze moest ze laten, zich onttrekken aan de warmte, de steun van hun aanwezigheid, onverzeld verder gaan.

Deed ze dat niet, dan werd niet alleen de weg naar huis voortdurend langer, maar ook donkerder en verlatener, dan moest ze straks door een laan met bomen, door een straat in aanbouw, waar na zonsondergang niemand meer liep,-dan moest ze heel alleen de holle geraamten der onvoltooide huizen langs.

Ze was zo bang...

Vader had gelijk,-wie bang was had een kwaad geweten, zei hij altijd,-hij had gelijk, dat bleek nu wel, nooit eerder immers dan vandaag was ze in het park bang geweest,-nooit eerder dan vandaag had de schemering haar zo benauwd,-en naar de zolder thuis had ze sinds die ene dag niet meer durven terugkeren! Ja, ze voelde nu wel, alles hing van het geweten af! Ook haar benauwde dromen, hield moeder steeds vol, kwamen daaruit voort. Wie benauwd droomde, die was in zijn bed door de duivel bezocht, omdat hij niet goed genachtlaajend had,-zijn nachtgebed vergeten of verwaarloosd! Zij deed het ook wel, ze sloeg ook wel van de drie keren 'Sjemang', die ze te zeggen had, vaak één keer en soms zelfs twee keer over-, daarvoor greep haar dan, zoals vader het zo woest en griezelig in scherts uitdrukte, de duivel in de nek,-maar de laatste tijden paste ze wel op, al was het nachtgebed lang en vervelend, dat ze alles wat driemaal moest, ook driemaal zei, want ze wilde niet buiten de schuld die reeds op haar woog, haar geweten nog meer bezwaren...

Het ogenblik was daar,-ze moest nu de weg inslaan, tegengesteld aan die, welke de gelukkige gelieven gingen. Verbeeldde ze het zich, of was sinds de middag de lucht betrokken, was niet de

228