Tegen de dwang (verhalen)

neden gegaan en moeder was geschrokken, zo bleek alszehadgezien.

Dit was dus het meest vaste punt in haar herinnering, maar het eerste niet.

Want dagen daarvóór rekende ze het al begonnen, toen ze naar het zingen had geluisterd zonder de afkeer van de aanvang, maar met heimelijke rillingen van zoete ontroering en onbestemd verlangen. Toen al waren die melodieën los van hen, van die afstotende anderen, van hun femelende aanmatiging en koude minachting jegens haar,-van dit alles, waaraan ze in haar onbewust gevoel zo lang verbonden waren geweest. Wanneer was dat dan aangevangen, dat ze die zoete rust, dat zachte vredegevoel in zich had voelen neerzinken, toen de anderen het plechtig avondgezang inzetten-"k Wil u, o God, mijn dank betalen',-terwijl zij naar buiten staarde uit het raam? Dat zoete wegkwijnen onderging ze lichamelijk soms wel, wanneer moeder 's morgens haar haren borstelde en daarmee wat langer dan anders treuzelde, maar niet zo diep en zoet drong het dan in haar door, en het vrede-gevoel, als werd ze opgeheven en weggedragen, was daar ook niet aan. Toch kende ze dat ook, van zomeravonden, als ze groetend langs de buurtende mensen ging, terwijl boven haar hoofd in 't laatste licht de bomen ruisten en 't beneden al bijna duister was. Dan ook die zachtheid om het hart en alsof ze niet liep, maar zweefde of gedragen werd...

Pas later hadden de woorden zin gekregen, niet het eerst die van de Avondzang en ook niet die van 'Er Ruist langs de Wolken', -maar van een ander lied, dat nu en dan onder 't werken aangeheven werd:

'Als men Jezus' heilige handen Aan 't afgrijslijk kruishout sloeg, Was het heerlijk om te aanschouwen, Hoe hij smaad en smart verdroeg, Bij het klinken van de hamers Die hem hand' en voet' deed blocn, Bad hij "Vader, o vergeef 't hun, Die niet weten, wat ze doen..."'

224