Plattelandjes

kuitje is vandaag 'ekommen. Lelijk haar, nietwaar, mijnheer?'

'Hij is al heel zwart.'

'Hillekendal, menheer! maar weetje wat ik zeg? Je mot gien beest om zen haar verachten, ik denk dat 't niet past en dat je der geen zegen op hebbe kenne... en ik zei dat zwarte kuitje anleggen, zo goed as dat bonte....'

'Maar als 't nou eens een rood kuitje was?'

'Ja, dan most het weg, die brandrooie mag ik niet,' zegt de filo-soïsche boer, die geen beest om zijn haar wil verachten, maar wie dit vooroordeel te machtig is.

Ziedaar het standpunt van de boer, aan wie ik altijd moet denken, als ik over 'verdraagzaamheid' hoor spreken. Maar heeft 'Hildebrand' zelf, de voortreffelijke, de volmaakte, soms een ander en een beter? In genen dele. En hoe ongezocht aardig laat het zich tot een andere bedoeling gebruiken: 'Geen beest willen we om zijn haar verachten, maar is het een rode, dan moet hij weg!'

Halt even, verdraagzame lezer! Rode kalfjes groeien op en worden in 't opgroeien soms zó blank, dat een iegelijk (en het kalfje zelf pas recht!) vergeet, dat het eens een vuurrood kalfje was. De 'verdraagzame' boer begint het te dulden en roemt niet zuinig zijn verdraagzaamheid... maar hoe hatelijk brandt hem weer opnieuw het rode haar van het volgende, het later geboren kalfje naar de ogen. Neen... nu kan hij, nu mag hij niet verdraagzaam zijn, zó brandend, zó gemeen, zó uittartend rood is dat vorige kalfje nooit geweest. ..

Mijn leven lang heb ik maar weinig anders dan deze incidentele, opportunistische 'verdraagzaamheid' ontmoet. Sommige mensen zijn er 'keuriger' op, zoals de boer in de 'Camera' het noemt, dan anderen, maar voor elk schijnt er een soort 'rood' te bestaan, dat hij niet vermag te dulden.

'Mensen zijn dan alleen en voor zolang alleen verdraagzaam als ze... onverschillig zijn.'

Storm van protest!

187.