Prometheus

den zachtaardigen zelfverguizerl En daarnevens dat van den ״vroolijken pessimist" — die door de Rede noodzakelijkerwijs tot ,,pessimistisch" inzicht kwam, maar die krachtens diezelfde Redelijkheid niet meer zoo sterk kan lijden onder het kleine leed, dat anderen neerslachtig maakt en daarom blijmoedig is. Zulk een ,,blijmoedige pessimist" is, naar eigen getuigenis, Anatole Francel

Zoo zijn het de inconsequenties, die Brotteaux belangrijk, echt, geloofwaardig maken — een ,,consequente" Brotteaux zou zich tot dien ,,echten" verhouden als de wassen vrucht tot de natuurlijke.

Zeldzaam zijn de ,,inconsequente" Brotteaux', overvloedig daarentegen de consequente; de platte gemakzucht, het vulgaire egoïsme, de triviale gevoelsarmoe, zich vermommend als geesteshoogheid en zich verschansend achter ,,Nietzsche" en ,,Hegel", zooals in vroeger tijden (en nog) andere gemakzucht, ander egoïsme en andere gevoelsarmoe achter Petrus en Paulus!

Allerminst is Brotteaux de onpartijdige toeschouwer, de ,,amateur de spectacles", waarvoor hij zoo trouwhartig poseert, met een schier kinderlijk zelfbehagen, waarvoor hij zich zoo voortdurend uitgeeft, die hij zoo graag zou willen zijn.

Van Rousseau zegt hij: ,,il prétendait tirer sa morale de la nature et il la tirait en réalité des principes de Calvin" — maar van hem kan worden gezegd, dat hij, en met volkomen dezelfde pretentie, ,,tire sa morale" uit... I Corinthe XIII.

Wat onderscheidt hem van Evariste Gamelin? Zijn ,,apologie" voor zijn eigen goede daad is vernuftig genoeg, maar, als alles wat ,,vernuftig" is, zwak onder de analyse. Niet uit „liefde" voor den priester herbergt hij hem, niet uit liefde tot de menschheid „car je ne suis pas aussi simple que Don Juan, pour croire, comme lui, que 1'humanité a des droits et ce préjugé dans un esprit aussi libre que le sien, m'afflige. Je le fais par eet égoïsme qui inspire a 1'homme tous les actes de générosité et de dévouement en le faisant se reconnaitre dans tous les misérables... je le fais par désoeuvrement... je le fais par orgueil... je le fais, enfin, par esprit de système, et pour vous montrer de quoi un athée est capable."

Het laatste motief doet de deur der inconsequenties dichtl

572