Prometheus

En dit zijn nog maar de eerlijke zelfmisleidingen, de dwalingen, van wie naar deugd tenminste streven. "Want Evariste is een goed menscli — van zijn kuischheid, zachtzinnigheid, hoe meelijdend hij van kind af voor armen en kinderen en dieren, wat een braaf zoon hij voor zijn moeder was, doet Anatole France die moeder uitvoerig gewagen. En als hij dan zelfs ,,donne a ses passions une couleur Jac.obine" hoe zal zich dan de massa gedragen als haar de „Heilige Opstandigheid" is gepreekt en ze „de macht gegrepen" heeft? Daar vertoonen zich de volupteit, de wraak, de geldzucht — de rechter, die uit perversiteit „ce qu'on doit peut-être taire, mais ce qu'on ne peut pas nier" een mooie vrouw veroordeelt, de gewezen slager, die als jury-lid een wrok om een schop op een van zijn oude klanten wreekt, de koude wellusteling, die koelbloedig het meisje neemt, dat zoo haar minnaar hoopt te redden en met een beroep op zijn deugd den minnaar veroordeelt, de arme drommels, die ־voor vijf francs hun vrienden en verwanten verklappen. Beaucoup d'enfants dénoncent leurs parents, dont ils convoitent 1'héritage." Doch blijven we maar bij de leiders, bij de eerlijken, de voortreffelijken, de mannen uit één stuk.

Zij zijn het, de zuigelingen in de zelfbetwijfeling, die het lot der menschheid in handen nemen, en op een blad papier de Toekomst traceeren, die zeggen hoe het worden zal, het met alles spottende, aan alles ontsnappende, zelfs voor de scherpst-onderscheidenden onontwarbaar-gecompliceerde Leven.

,,En 1893 les étudiants en peinture recouvriront de leurs ébauches les toiles de Boucher" laat de Humorist den Profeet van 1793 voorspellen, wél is het woord vervuld, voorwaarl Zoo wist de hartstochtelijke protestant Jurieu in 1687 volkomen zeker, want hij bewees het uit de Schrift „...que la persécution des Réforméz en France ne pouvoit durer plus de trois ans et demie, que la Réformation seroit établie par autorité royale et que la France renonceroit au Papisme et le Royaume se convertiroit...", eveneens voorspellend wat hij hoopte, zonder eenig inzicht in de kansen op vervulling. Hoe rijk is onze eigen tijd aan dergelijke profeten en profetieën!

556