Prometheus

suis perdu, et que les hommes n'en profiteront pas plus qu ils ne me comprendront."

En al dit mistroostig inzicht nog vóór de daad is gepleegd 1 Het inzicht dat we in het vorige hoofdstuk aanwezen in den ganschen tijd en waarvan de achttiende eeuw de grondslagen legde, maar niet de consequenties trok: in het bloot-relatieve van ,,goed" en ,,kwaad", van alle menschelijke onderscheidingen.

En later weer hetzelfde, op hetzelfde verwijt van ,,pessimisme" :

,,Je ne les méprise pas, je les connais. Je suis trés persuadé qu'il y en a trés peu de trés méchants, beaucoup de laches et un grand nombre d'indifférents."

Tegenover dezen jongen ,,cynicus" of ,,pessimist" staat de oude ,,idealist", de republikein naar het hart van Victor Hugo, vol geloof in de menschen, in de deugd zijner partijgenooten, d. i. in eigen deugd. En als Lorenzo hem zegt:

„Prends le chemin que tu voudras, tu auras toujours affaire aux hommes," dan antwoordt de oude Strozzi: ,,Je crois a 1'honnêteté des républicains" — want hij behoort tot de velen, die nog steeds meenen, dat de menschelijke natuur zich verandert, zich veredelt door het najagen van een doel, door de aansluiting bij een groep, door collectieve idealen, die collectieve ambities beteekenen. Zoo wordt heden ten dage ,,het Proletariaat" geïdealiseerd door de hedendaagsche Strozzi's, omdat het iets begeert te bezitten dat het niet bezit, zonder ooit te hebben bewezen de macht waarnaar het reikt waardiger te kunnen dragen dan anderen het doen. Maar toch is Philippe Strozzi niet geheel een vreemdeling in de zelfonderscheiding en hij heeft het er zelfs verder in gebracht dan vele moderne idealisten met hun onnoozel zelfbehagen. Op den avond dat zijn zonen zijn uitgegaan, om Salviate den beleediger van hun zuster te dooden, peinst hij, alleen gebleven, over de waarde van zichzelf en zijn leven na.

,,On croit Philippe Strozzi un honnête homme, paree qu'il fait le bien sans empêcher le mal — et maintenant, moi, père, que ne donnerais-je pas pour qu'il y eut au monde un être capable de me rendre mon fils en de punir juridiquement 1'insulte faite a ma fille? Mais pourquoi empêcherait-on le mal

521