Prometheus

,,Prends garde k toi, Philippe, tu as pensé au bonlieur de 1'humanité..."

Vele demonen, o Philippe, komen menschen verzoeken, deze is de gevaarlijkste. Schooner dan Gabriel de Aarts-engel, hoed u voor hem. "Waar hij verschijnt, daar klinken woorden als de klanken van een lier: Vrijheid, Geluk voor de Menschheid. In zijn hand houdt hij den palmtak van het martelaarschap, zijn tranen bevruchten de aarde... Hoed u voor hem..."

Het gevoel dat we in het vorige hoofdstuk beschreven als de noodzakelijke uitkomst van de botsing tusschen inzicht en ,,moral passion" komt hier in zijn volle schrijnende duidelijkheid tot uiting. Een noodlottige macht moet er zijn die aan menschen verschijnt, waar ze vreedzaam zitten gebogen over hun dagelijksche taak — die Lorenzo zelf verscheen toen hij jong en rein en nederig en leergierig was, die hem afvoerde van zijn rustig pad en opjoeg naar het Onvervulbare, het Onbereikbare, over een barren weg, waar hij jeugd en reinheid en illusies achterliet, zoodat hij, ten leste niets meer geloovend en niets meer hopend, alleen nog, als een slaaf aan zijn ketens, geklonken aan het voornemen, aan de Daad, die zijn eenig doelwit, levensnoodzaak en levensgrondslag werd, de ,,distinctie" zonder welke hij ondergaan zou, nederzit aan den kant van den weg, rongé d'une tristesse...

En den ouden man waarschuwt hij tegen den ,,Démon, plus beau que Gabriel." Maar anderen hechten aan zulk een waarschuwing niet. De diepe, duurgekochte zelfdoorgronding, die menschen-doorgronding is, heeten ze nog immer ,,pessimisme" en op eigen redeloos geloof, op eigen blinde verwachting verheffen ze zich als op hun zedelijke superioriteit.

,,Tu ne veux voir en moi qu'un mépriseur d'hommes: c'est me faire injure. Je sais parfaitement qu'il y en a de bons, mais a quoi servent-ils? que font-ils? comment agissent-ils ? Qu'importe si la conscience soit vive, si le bras est mort? II y a de certains cotés par oü tout devient bon: un chien est un ami fidéle; on peut trouver en lui le meilleur des ser-viteurs, comme on peut voir aussi qu'il se roule sur les cadavres, et que la langue avec laquelle il lèche son maitre, sent la charogne d'une lieue. Tout ce que j'ai a voir, moi, c'est que je

520