Prometheus

EEN BRUTUS ZONDER ILLUSIES.

(,,Lorenzaccio" van Alfred de Afujjet.)

...Je suis rongé d'une tristesse auprès de laquelle la nuit la plus sombre est une lumière éblouissante...".

Het is op den avond-zelf, dat de jonge Lorenzo de Medicis zijn voornemen om Alexander den tyran te dooden, aan den ouden Strozzi openbaart, die zijn huis verliet om tijding van zijn gevangen genomen zonen en dat hij geen andere woorden vindt dan deze, om zijn gemoedsstemming van Brutus vóór de daad te vertolken. Hoever weggevaren het oude geloof, de oude hoop, de oude moed, het oude (blinde) vertrouwen, dat eens althans vóór de daad het hart vervulde van den Plutar-chischen Brutus, van den Shakespeareaanschen Brutus, van eiken Prometheus, die Jupiter ging bestormen in zijn hemel-citadel. Een menschheid te verlossen, een zon over de wereld te doen opgaan, voor 't naast zichzelf vrij te vechten tot een beter, waardiger bestaan — als de kunstenaar-Prometheus van Goethe — al deze oude illusies gingen in het louteringsvuur der zelfbetwijfeling, der zelfdoorgronding ten onder. En het hart van hem, die nog niet rijpte tot de kracht om zonder hoop en zonder geloof, aan ,,hopelooze" liefde alleen zich staande te houden, die nog niet zijn levensgrondslag leerde vinden in Begrip alleen, die zich onweerhoudbaar voelt gedrongen tot de Daad, waarin hij niet langer gelooft, ter wille van een menschheid, van wie hij niets meer verwacht, wordt verscheurd door een ,,tristesse, auprès laquelle la nuit la plus sombre est une lumière éblouissante..."

En als de oude Philippe Strozzi opstaat om zich naar de Pazzi te begeven, met wier hulp hij zijn zonen verlossen wil uit de handen van de Acht:

„N'avez vous dans la tête que cela, délivrer vos fils? Mettez la main sur la conscience, quelque autre pensée plus vaste, plus terrible, ne vous entraine-t־elle pas...?"

En dan Philippe:

,,Eh bien, oui, que 1'injustice faite a ma familie, soit le signal de la liberté. Pour moi et pour tous, j'irai..."

En Lorenzo weer:

519