Prometheus

looze, het ,,heilig recht" van alle Kruisvaarders tegen alle Saracenen.

Shelley's ervaring als schoolknaap karakteriseert hem als een Prometheus, voor wien de strijd een noodzakelijk kwaad tot het schoone oogmerk der Verzoening is. En dit blijft zoo, ook als hij door smarten leert inzien, dat Jupiter niet kan worden overreed, moet worden verpletterd, voor de blijde morgen dagen kan.

Byron wilde den strijd. Hem karakteriseert zijn eerste binnentreden in het Hoogerhuis — onvergezeld, de hand bijkans afwijzend, die de kanselier, Lord Eldon, hem toestak, zich zwijgend, met hoogmoedig gebaar neerwerpend op een oppositie-bank — om eenige oogenblikken later het Huis en Engeland te verlaten.

Shelley's geloofsbelijdenis is zijn ,,Prometheus Unbound", een hymne van onwrikbaren moed, van menschenliefde en blijde hoop op gelukkiger toekomst — Byron's geloofsbelijdenis is ,,Cain" — een woeste stormloop op oude muren van dogma en vooroordeel, het smachten om waarheid en rechtvaardigheid op de lippen, in de oogen. En zijn stormram is wederom dat geduchte ,,Waarom?", het wapen door de achttiende eeuw uit de scheede gerukt, om er de tergendste misbruiken mee te bestrijden, hier pas recht tegen het gansche kerkelijk-maat-schappelijke gebouw gericht.

Reeds Renaissance en achttiende eeuw hebben Brutus boven Caesar, Prometheus boven Jupiter, pretendent boven machthebber, opstandeling boven gehoorzaam onderdaan, het illegitieme boven het legitieme verheerlijkt. In alle machthebbers hebben ze de trekken van Jupiter herkend, alle rebellen tot Promethische gestalten geïdealiseerd. Maar bij al dat omzetten, om-wentelen, ontwrichten van vaste gesteldheden, om ze weer op andere wijze te stellen, te her-stellen, meer dan om ze op te heffen, lieten ze de vaste gesteldheid van „God" en „Satan" op den ouden Christelijken grondslag ongemoeid, en Klopstock was zelfs nog niet verder dan Milton gekomen.

Byron het eerst heeft in „God" de trekken van Jupiter ontdekt en „Satan", den gehaten Lucifer, tot een Promethische gestalte geïdealiseerd, en pas recht een Prometheus naar

447