Prometheus

egocentrische mensch dan ook niet komen. Aan zijn blind zelfvertrouwen houdt hij zich staande, daaraan ontleent hij de kracht anderen te oordeelen, te bedwingen en te beheerschen, anderen, die gemeenlijk zijn meerderen zijn, daardoor is hij bruikbaar om tucht uit te oefenen en orde te handhaven, om te getuigen, te beloonen en te straffen, wat zijn bestemming is, en in overeenstemming waarmee hij dan ook is gebouwd. Uit beginsel stuurt hij bedelaars van de deur, uit beginsel is hij tegen Staatspensioen, uit beginsel is hij tegen verhooging van successierechten, uit beginsel tegen kindervoeding, uit beginsel haat hij het socialisme, exploiteert hij kinderen en minderen — uit beginsel zit hij op zijn geld, ,,om de kinderen" moeten menschen niet scheiden — maar zijn eigen kinderen dringt hij een ,,deftig beroep" op, waarin ze zich rampzalig voelen, kant zich tegen een mésalliance, die hun geluk kon zijn geweest, fnuikt hunne talenten en misbruikt zijn economisch overwicht, om ze tot zijn wil te dringen: natuurlijk niet om zijn ijdelheid, maar voor hun bestwil! — en krijgt hij een leverkwaal, zoodat zijn dokter hem vleesch en wijn verbiedt, dan wordt hij onmiddellijk lid van een geheelonthoudersclub en een vegetarische vereeniging — zooals de kolonel uit Shaws' „Philanderer" — omdat hij de dingen evenmin zonder „beginselen" kan verteren, als de maag van een kind groote-menschen-kost. Het prulligste locale advertentie-blaadje kondigt als doel van zijn oprichting „de bevordering der plaatselijke nijverheid" aan, terwijl het werkelijke en volkomen avouable doel het financieel succes van den uitgever is. Iedereen weet dat, maar zooals er „schrijftaal" en „spreektaal" is, zoo is er een „geschreven moraal" en een werkelijk... ontbreken van ook maar eenige moraal.

Logisch tezamenhangend met deze grenzelooze en naïeve zelf-overschatting, evenzeer voortspruitend uit gemis aan onderscheidingsvermogen, evenzeer noodwendig voor zijn taak als dogma-handhaver en ordebewaarder, is zijn hardheid jegens anderen. Men ziet dit ook altijd samengaan: toegeeflijk jegens zichzelf, hard jegens anderen; maatschappelijk temperament — critisch jegens zichzelf, toegeeflijk jegens anderen — individualistisch temperament 1

Bij dezen maatschappelijken maatstaf blijven — en dit is

82