De verlatene

ven wijze de laatste resten gezuurd brood te voorschijn gehaald en ze verbrand, naar het gebod: ״Gij zult het gezuurde wegruimen uit uw huis," en toen was hij zich gaan bezighouden met het zorgen voor den Seider, dat wel al z'n gedachten en aandacht had geëischt. Roosje had, den vorigen avond alreeds, de Pésach-waren, de suiker, de koffie, het zout, alles als gewoonlijk, en alles anders want onder bijzonder toezicht behandeld, uit het kistje gepakt, waarin ze uit Amsterdam waren gekomen, en geborgen op hun plaats. Ook den koosjeren wijn had hij haar geheeten klaar te zetten in de uitgeruimde, van schoone papierranden en 't beste servies, propere en blinkende kast. Voor de andere dingen had hij zelf gezorgd. Het ei, dat het zinnebeeld is van de eindelooze hoop en de oneindige goedheid Gods, had hij gebraden in heete asch, ook het beentje met een olijf-groot stukje vleesch eraan: het Paaschlam. De bakjes stonden gevuld met zoutwater en azijn, radijsjes en latuw lagen er naast, de zoete garouses vulde half-hoog een oud bekertje van ribbel-glas, en er was een morour-stronk met frissche groene kroon.

Naast elkaar lag dat allemaal op een der planken van de muurkast, gereed voor 't rangschikken op den Seider-schotel.

Moe was de oude man, die zijn heele leven hard gewerkt had, moe was hij geweest van die luttele bereddering. Hij takelde af, hij werd oud, hij voelde het zelf wel.

De dood kon nu niet ver meer wezen, hij verlangde ernaar, voortdurend, niet heftig, zonder eenige verzoeking naar zondige zelfverlossing, zonder opstandigheid, eenvoudig als naar een ontheffend eindpunt, dat zijn rechtmatig deel was en hem niet kon ontgaan.

De Rebbe was nu dood, hij had rust. Veel hadden ze gepraat, de laatste weken van zijn leven. Vreemd,

'333