De verlatene

vreemden met heftigheid en hartstochtelijkheid, en voor het eerst in zijn leven ontbrak hem zelfbedwang. Hij was al te lang, zijn heele leven lang eenzaam geweest, hij had nooit genegenheid van een meisje gezocht of ondervonden na zijn ervaring van jaren terug, en nu het kwam eindelijk, nu hij het voelde komen, nu was hij te zeer verward, te zeer vereenzaamd, te zeer van zichzelf vervuld om het op de goede wijze te ontvangen en te genieten. Hij voelde het aankomen, hij voelde het gevaar. Hij klampte soms in z'n verbeelding z'n handen om dat nu gehate, taaie wantrouwen heen, alsof het een mensch was, dien hij zocht te wurgen. Hij wilde nu niet langer denken, dat Pauwtje hem laag-achten zou, omdat hij een Jood was, en hij dacht het toch: hij wilde niet jaloersch wezen, en hij was het toch. Hij kon niet verdragen, dat ze praatte en lachte met anderen, met den broer van haar vriendinnetje, met een jongen, blonden schilder, die ook op den cursus kwam en haar portret wilde maken. En als hij haar dan zag met die of met andere jongelieden, dan ging hij erbij, dan drong hij zich ertusschen, zwijgend met een bleek gezicht en sombere dreigende oogen, zoodat de anderen, bevreemd, zich terugtrokken en de lach verstierf op Pauwtje's gezicht. In die momenten voelde hij wèl-bewust, welk een schrikkelijk spel hij speelde en hoe dit alles op zijn noodlot moest uitloopen, en kon toch niet anders. Hij voer tegen haar uit, hoewel hij geenerlei recht op haar had en dit scherp voelde, zichzelf verfoeiend om zijn aanmatiging; hij vertelde haar voortdurend dat hij een Jood was, een Jood, een smaus, één van het gehate volk en hij kwelde haar met strikvragen naar een anti-semietisch gevoel, dat zijn ziekelijk wantrouwen diep in haar ziel vermoeden bleef, ondanks hare ontkenning. Ook bespaarde hij haar geen enkele van zijn zelfbespiegelingen.

En het meisje, Pauwtje, voelde hoe onder dat hef-

'292