De verlatene

hij hebben om zich den mond open te houden van zich en zijn gezin, baantjes, die meerendeels ver beneden iedere geestelijke waardigheid waren. Met z'n vermaningen werd gespot öf erger, de berispten onthielden hem de ״metono," den rijksdaalder of gulden tweemaal 's jaars, zonder welke hij toch niet kon rondkomen. Die vervloekte metono! Klein hielden ze hem ermee, den mond snoerden ze hem ermee, deden wat ze verkozen, lachten hem uit achter den rug. En dan kwam de opperrabbijn, die dat allemaal even goed wist als hij-zelf, en sprak van „geestelijk gezag", van zijn „tekort-aan-prestige". Het was om te barsten van woede.

O, o, wat had Roosje dit alles vaak gehoord, het klagelijk-boos praten van den ouden Rebbe, waarin vader dan geheel scheen op te gaan en zijn eigen verdriet te vergeten.

Maar de Rebbe was bedlegerig de laatste weken en het deed Roosje genoegen, dat vader heden uit zichzelf bij hem op bezoek was gegaan.

Groetmompelend schuifelde vader nu de kamer in, en Roosje, oprijzend, ontnam hem gauw z'n natte jas en hoogen hoed. Ze schonk hem thee en zette z'n verwarmde pantoffels bij z'n rieten stoel achter de kachel. Daarna knielde ze bij hem op den grond, trok hem een na een de zwaar-natte schoenen van de voeten. Ze legde, terwijl hij z'n pantoffels aandeed, brommend bij het bukken, het Joodsche krantje, dien morgen gekomen en nog in den kruisband, vóór hem op de tafel en keerde naar haar verstelwerk terug.

De avond viel, het begon alweer te regenen. Al gauw kon Roosje haar werk niet meer onderscheiden en met een matten zucht rees ze opnieuw overeind en stak de lamp aan, en liet voor den triesten regenboel buiten het groene rolgordijn zakken.

Van 't kastje nam ze haar boek — een reisbe

246