De verlatene

sprak niet, ze jakkerde met voortdurend jachtig loeren naar de klok, om klaar te komen. Daniël richtte z'n pijnlijk hoofd op en keek naar het meisje. Wat zag ze wit en smalletjes, het zwakke kind, na de zware vasten, het dag-lang ademen in benauwden kaars- en menschenwalm. Nu hoorde hij in de kamerstilte haar hokkende, nerveuse hijgen, terwijl ze ging van kast naar tafel. Hij bemerkte het beven van haar handen aan de kletteringen van het metalen eetgerei, aan het klapperen der kopjes, die ze neerschikte op het blad.

Ze keek niet naar hem, maar hij raadde, dat ze zijn kijken voelde en niet spreken wou, omdat ze niet spreken durfde. O, de angst van het kind, de smorende angst voor vaders geweldigen toorn, hoe zwaar sloeg plotseling die angst nu ook hèm neer op het hart, hoe begon hij nu pas, onder haar vrees, mee te vreezen voor vaders thuiskomst, voor het schrikkelijke, dat dan gebeuren zou, gebeuren moest. Eén na één verkrompen de minuten, de klok vertikte de seconden de stille kamer in, en Roosje jachtte zich, zette werktuigelijk alles gereed, vreugdeloos, zorgzaam en precies, zooals ze het in vroeger jaren haar moeder had zien doen, zooals ze het herhaaldelijk reeds zelf had gedaan, angst in het hart als een rauwe pijn, tranen in de keel als een felle schroeiing, machteloosheid in haar hoofd en door haar leden, van vasten en lichaamszwakte, en van onmacht, het schrik-kelijk-dreigende, het onvermijdelijke te keeren, en het kwade ten goede te wenden.

Ze stonden tegenover elkaar, de jongen en zijn vader en ze spraken niet. Achter hen stond Roosje, tegen het kastje geleund, de handen krampig-ineen geklemd, met wijde oogen van angst en Jozef liep op en neer, niet durvend spreken, bang voor het geluid van zijn stappen in die sprakelooze dreiging,

176