De verlatene

kleed, dat de tafel dekte, licht van vreemd-gele kleur,־ door het raam scheen naar binnen de middagzon, en tegelijk hing aan de zoldering de lamp te branden. Bleek geel en stil stond de lange tweepuntige vlam in het blinkende ronde kooitje van het lampeglas, machteloos scheen hij licht te geven, geslagen in z'n belachelijk probeeren door den forschen, krachtvollen zonnegloed. Alleen op het witte kleed mengde zich zwakke glans door zonnelicht tot een schril gelen schijn.

In die stille kamer tikte de klok en sloeg drie uur.

Daniël, met een weeë knaging van honger en van nerveuse spanning vlak achter z'n voorhoofd, ging op een stoel bij de tafel zitten, het hoofd neer in de handen, den blik somber en bedrukt voor zich uit. Hij voelde zwaar het beklemmend-vreemde van hier nu alleen te zitten, in het stille, verlaten huis, doelloos leeg, op dezen Heiligen dag, terwijl ieder in sjoel was. Roosje vertoefde daar ook. Nog enkele uren, dan zou zij thuiskomen, den anderen vooruit, om alles klaar te maken voor het feestmaal, dat de vasten besluit. Vroeger had dat zijn moeder gedaan, en hij herinnerde zich, hoe hij als kleine jongen haar had opgewacht tegen den avond, voor de sjoel, en met haar was meegegaan naar huis toe, warm en veilig aan haar hand, hoe hij dan stilletjes had toegezien, terwijl zij, geholpen door de zusjes, de tafel dekte, het krentenbrood vlug tot dunne plakjes sneed, de eieren klopte voor vaders koffie en beschuiten smeerde, de een na de ander tot een hoogen stapel, suiker lepelde in de gereed staande kopjes, als altijd zorgzaam en op alles bedacht, dat niemand zou hoeven wachten op eten en drinken, bij het afgevast weer-keeren uit sjoel. Wat was toen de Joum-Kippoer heilig, en de avond blij geweest!

Hij wist nog van het ruime gevoel in zijn borst, hij herdacht de diepte zijner zuivere voornemens, als hij

169