De verlatene

kwam misschien nooit de gelegenheid terug! Dat was wat anders dan moeder, die haar geluk in den weg zou staan, omdat ze er ״niet om liegen wou", omdat ze ״gazzer en tarfes" at bij de Naumann's. Belachelijk. Gazzer en tarfes. Al wat verboden was, was juist lekker, paling, kreeft, heerlijk, verrukkelijk!

Wat hadden ze laatst gelachen! Naumann was thuisgekomen, had gevraagd of het waar was, dat de Joden een beest niet mochten eten om z'n hoeven en om z'n vinnen. Toen ze 't precies verteld had — gelukkig dat ze 't nog wist — hadden ze allemaal geschaterd, gebruld van 't lachen. En van Joum-Kip-poer had ze moeten vertellen, en hoe ze deden in sjoel, de mannen, en ze had nagedaan 't sjiwwe-zit-ten, als er een dood was, en van de mezoezo aan de deur en van wat je allemaal niet mocht op Sjabbes.

״Gut, wat een gek geloof," had Lizzie gezegd, en haar zoo raar aangekeken, dat ze maar gauw had gezegd, dat zij er niks meer aan deed en niet eens meer Joodsch kon lezen!

Zou die rijke heer, die fabrikant, dadelijk merken dat ze een Jodin was? Zou hij er erg veel om geven? Mevrouw had gezegd van niet en ze hoopte het maar! Als ze eenmaal getrouwd waren, zou hij er niets meer van merken: ze zouden ham en garnalen eten en op Joum-Kippoer naar de komedie gaan. Vader en moeder zouden natuurlijk woedend zijn — die zagen haar zeker liever trouwen met Moos uit den winkel of met Davidje Kapper, die tegenwoordig telkens mee-kwam uit Amsterdam met Jozef — goed, dan bleven ze meteen weg. Dan hield zij de eer aan zichzelf. Daniël mocht ook wegblijven, die gemeene huichelaar, die wat zei van haar en er zelf even weinig om gaf; en als Roos kwaad zou zijn, welnou, die moest 't ook maar weten. Roos zou anders wel wijzer wezen; als ze kwaad werd, vroeg ze haar nooit te lo-geeren in het prachtige huis, nam haar nooit mee uit

111